- Vilayet muellim, Sizce, Ki Uest danIsIqlarInda ErmenistanI indiyedek ortaya qoyduqu movqeden dasIndIrmaq ucun ABS-In te`sir gostermesi realdIrmI?
- Teessuf ki, Islam KonfransI TeskilatIna uzv olan olkeler istisna olmaqla, bu vaxtadek hec bir dovlet ErmenistanI isqalcI dovlet kimi tanImayIb. Indi de dusunmurem ki, Ki Uest danIsIqlarInda Ermenistana ciddi te`sir gosterilecek.
- Bes ErmenistandakI be`zi quvvelerin Ki Uest danIsIqlarI ile baqlI narahatlIqIna sebeb nedir? Fikrinizce, bu narahatlIq sadece, goruntudur, yoxsa doqrudan da buna esas var?
- Ki Uest gorusunde Ermenistana her hansI sanksiyanIn tetbiq edileceyine inanmaq sadelovhlukdur. Amma butun hallarda Ermenistan gozel basa dusur ki, AzerbaycanIn torpaqlarInI edaletsizcesine isqal edib. Yuz minlerle gunahsIz insanIn mecburi kockun veziyyetinde yasamasIna, on minlerle insan qanInIn tokulmesine bais olub. Gozel basa dusur ki, onun veziyyeti getdikce pislesir. Tedricen regiondan tedric olunur. Azerbaycan ise eksine, iqtisadi cehetden inkisafdadIr, butun dunyada nufuz dairesi genislenir. Demokratiya sur`etle inkisaf edir. Ve en nehayet, Azerbaycan regionda sulhun berqerar edilmesi istiqametinde calIsIr. Buna gore de tebii olaraq Ermenistanda bir xof, vahime var. En baslIcasI, Ermenistan bilir ki, Azerbaycan isqal olunmus erazisinin bir qarIsInI da ona baqIslamayacaq. Bunu basa dusdukleri ve daxilen xoflu olduqlarI ucun ermeniler her hansI bir gorusden once narahatlIq kecirirler. Ancaq yene de qeyd edirem, ErmenistanIn narahatlIqIna esas yoxdur. En azI ona gore ki, bu gorusde konkret cercive senedi, sazis ve ya beyanat imzalanacaqI gozlenilmir.
- Gorusde istirak eden Minsk Qrupu hemsedrlerinin her hansI yeni bir layihe teqdim edeceyi gozlenilirmi?
- Eger prezidentlerin gorusunde qarsIlIqlI anlasma elde olunsa, danIsIqlarda bu ve ya diger sekilde istirak eden Minsk Qrupu hemsedrleri yeni teklif teqdim ede bilerler. Bu ice, tebii ki, gorusun gedisinden asIlIdIr.
- Vilayet muellim, me`lum olduqu kimi, Qarabaq munaqisesinin tenzimlenmesi ile baqlI BMT-nin dord qetnamesi fealiyyetsiz qalIb. HazIrda BMT Tehlukesizlik SurasInIn kecici sedri olan Ukrayna bildirib ki, Azerbaycan bu mesele ile baqlI BMT-ye muraciet ederse, o oz komeyini esirgemeyecek. Bu sahede BMT-ye muraciet edilibmi?
- Beli, kecici sedr olan Ukrayna ile defelerle danIsIqlar aparmIsIq, muraciet etmisik ve neticeni gozleyirik. Guman edirem ki, yaxIn vaxtlarda bu mecele Tehlukesizlik SurasInda musbet hell edilecek.
- ErmenistanIn sabiq milli tehlukesizlik naziri David Sahnazaryan bele bir beyanat verib ki, Rusiya, ABS ve Iran bu olkeye e`tibarlI muttefiq deyiller. Hemcinin bildirib ki, Ki Uest danIsIqlarIndan sonra Cenubi Qafqazda herbi emeliyyatlar baslanarsa, bunun mes`uliyyeti ABS-In uzerine dusur. Bu beyanta munasibetiniz necedir?
- Evvela, Ermenistan bilmelidir ki, sulh te`minatcIsI olmayan her hansI olkeye diger dovletlerin uzun muddet muttefiqlik etmesi qeyri-mumkunur. Diger terefden, ErmenistanIn indiki veziyyetinde ona muttefiq olmaq cox cetindir. Cunki AS uzvu olan Ermenistan regionda isqalcIlIq siyaseti yeridir. Bu siyasete yalnIz muveqetti goz yummaq olar. Hadiselerin gedisi tebii olaraq ErmenistanIn haqsIz olduqunu bir daha gosterir. Bu veziyyetde de ErmenistanI destekleyen her hansI bir olke demokratik dovlet kimi tanIna bilmez. QaldI ki, sualInIzIn ikinci hissesine elbette, Ermenistan artIq mes`uliyyeti basqasInda axtarmaq zorunda qalIb. Birlesmis Statlar bir sIra sebeblere gore, bolgede munaqisenin nizamlanmasInda maraqlIdIr. Ancaq bu sulhun sertlerini munaqise eden dovletler ozleri mueyyen etmelidir. Mes`uliyyeti basqa dovletde yox, ozunde axtarmaq lazImdIr. Sadece, Sahnazaryan da bilir ki, Ki Uestde ve ya diger bir seherde kecirilen goruslerde qarsIlIqlI razIlasmaya gelinmezse, basqa variantlara el atIlacaqI seksizdir. O, buna gore de bele bir beyanat verib.
- Ermenistan parlamentinin beynelxalq munasibetler ve xarici elaqeler komissiyasInIn sedri Ovenesyan ise deyib ki, Cenubi Qafqazda herbi cehetden en guclu potensiala malik olke ErmenistandIr...
- Elbette, bu fikri soyleyenler Rusiya herbi bazalarInIn Ermenistanda yerlesmesine arxalanIrlar. Ancaq men hec de ele dusunmurem. Diger dovletlerin ordusunu, herbi texnikasInI oz erazisinde yerlesdirib ozunu qudretli saymaqa deymez. Herbi sahede boyuk potensiala malik olub-olmamaq yalnIz cebhede, qanlI muharibede gorunmur.

Moskvada ‚mumittifaq Dovlet Kinematoqrafiya Institutunda oxuduqum illerde bir gun muellimlerimden biri - Yelena Savcenko telesik auditoriyaya daxil olub gule-gule dedi: “Usaqlar, bu gun menim baqIm yandI!” “YandI?!-deye teeccublendik - bes niye gulursunuz?” “Bes neyniyim? Aqlamaqla baqIm yanqIndan xilas olmayacaq ki? Gozlerimin onunde kule cevrildi. Indi gulurem ki, derdden baqrIm catlamasIn...” Bayramlar ayI qurtardI... “Hay-haynan gelen, vay-vaynan geder” meseline uyqun mart butun bayramlarInda gozel, konulacan hava ile uzumuze gulub, son anda guclu kuleklerle ve ayIn otuz birindeki aqIr gunu ile bizi terk etdi.
“Mart cIxdI, derd cIxdI” - meseli ile ozumuze teskinlik verib kederle siddetli kuleklerde cicekleri tokulmus aqaclara baxdIq ve istirahet gununde baharIn ikinci ayInIn birinci gununu qarsIladIq. Gulumsemeye calIsdIq. AxI aprelin biri idi!.. Butun telekanallar gulus ve zarafat gunune hesr olunduqundan evden cIxmaq istemirdim. Hem de ehtiyat edirdim. Aldatmaq gunu idi axI... CIxmalI oldum ve yolda saqraq gulusu ile etrafdakIlarIn diqqetini celb eden refiqemle rastlasdIm: “Yavas gul, dedim, - baxIrlar axI”, “Gulmesem olerem”, “Onda yavas ol, sessiz”. “Bas uste!”,- deyib evvelkinden de berk gulmeye basladI: “Yolu kecirdim, o biri sekiden, arxadan bir oqlan qIsqIrdI: XanIm, pullaruvuz yere daqIlIb. Haray-hesirle geriye qayIdIb pullarI axtarmaqa basladIm.” “TapdIn?” “Hardan? Pulum var idi ki, tapIm?.. Ele bildim ki, kimse pullarInI itirib, sevindim” “He, gulmelidir”, - deye kederlendim ve muellimemin baq ehvalatI yadIma dusdu... Pulsuz refiqem basqasInIn pul iitirmesine sevinir ve tapa bilmeyende de gulur. Qeribedir, deyesen, biz gulmeyi o qeder tergizmisik ki, gulende de unvanI sehv salIrIq... Kim demisdir ki, beseriyyet gule-gule oz usaqlIqIndan ayrIlIr? YadIma gelmir. QabrovalIlar hemise gulurler. Italyanlar ve fransIzlar ise oz eyiblerine gulmekden lezzet alIrlar. Biz de guluruk... bayramlarda. Son vaxtlar bunu da yadIrqamIsIq... Eslinde, cetinlikler olmayanda da saqlam gulusden - oz eyiblerimize gulmek bacarIqIndan mehrum idik. Amma klassiklerimiz bunu yaxsI bacarIrdIlar. ‚.HacIbeyov, M.E.Sabir, E.Ezimzade sehvlerimizi gule-gule uze cIxarmaqla bizi usaqlIqImIzI terk edib kamillesmeye caqIrIrdIlar. Bes Molla Nesreddin? Deyilene gore o, hetta olum ayaqInda bele zarafatdan geri qalmIrdI. Cunki, bir gun Molla berk xestelenir. Butun qohum-eqrebasI onun etrafIna toplasIr. HamI bilirdi ki, Molla axIr gunlerini yasayIr. O ise hemiseki kimi, deyib-gulurdu. Nehayet, yaxIn dostu sorusdu: “Ay Molla, evveller olum adI gelende rengin-ruhun o an aqarIrdI. Bes indi niye qorxmursan?” Molla cavab verdi: “Evveller olum yataqIna dusmekden qorxurdum. Indi dusmusem de... Day islanmIsIn yaqIsdan ne qorxusu?” Gulmek lazImdIr. Hetta, en cetin meqamlarda da. Muharibenin en dehsetli vaxtlarInda butun olkelerde facie yox, komediyalar cekilirdi. Bu, tarixi faktdIr. Gulmek hemise vacibdir. Amma gulus saqlam olmalIdIr... Beseriyyet gule-gule oz kamilliyine can atIr ve biz son derece cetin anlarda da gulmeyi bacarmalIyIq ki, “baqrImIz catlamasIn”.

“YaxIn 1-2 ile Azerbaycanda NATO bazalarInIn yerlesdirilmesi mumkun olmayacaq. Olkemizin bu istekde olmasI azdIr, gerek NATO da hemin istiqametde fealiyyet gostersin”.
Bu sozleri Milli Meclis sedrinin muavini, parlamentin tehlukesizlik ve mudafie meseleleri komissiyasInIn sedri Ziyafet Esgerov deyib. Onun fikrince, NATO quvvelerinin Qafqazda olmasI, xususile, BakI-Tbilisi-Ceyhan neft kemerinin tehlukesizliyini te’min etmek baxImIndan zeruridir. Bununla bele, Z.Esgerov hesab edir ki, AzerbaycanIn NATO-ya daxil olmasI ucun, birinci novbede, oz ordumuzun seviyyesinin beynelxalq standartlara cavab vermesine calIsmalIyIq. Vitse-spikerin dediyine gore, olkemizde muasir ordu yaratmaq istiqametinde sur`etli ve ciddi is aparIlIr. Bu gun Azerbaycanda Turkiyenin herbi bazalarInIn yerlesdirilmesini daha real sayan Z.Esgerov deyib: “Turkiye bele bir addIm atmaqa hazIrdIr. Eger Rusiya qonsu Ermenistanda oz herbi bazalarInI yerlesdiribse, Azerbaycan niye bu barede dusunmesin? Ele bu sebebden de Turkiye herbi bazalarInIn olkemizde yerlesdirilmesinin Rusiya ile munasibetlerimizde her hansI problem yaradacaqInI guman etmirem. AzerbaycanIn da haqqI var ki, musteqil bir dovlet kimi qerar qebul etsin”. Z.Esgerov Turkiye herbi teyyarelerine GurcustanIn Marnueli hava limanInda xidmet gosterilmesi barede razIlIq elde edilmesini AzerbaycanIn xeyrine olan bir amil kimi qiymetlendirib. Onun qenaetine gore, bu faktIn ozu Turkiye-Gurcustan-Azerbaycan herbi emekdaslIqInIn inkisaf etdirileceyinden xeber verir.

Qarabaq probleminin helli ile baqlI Milli Meclisde aparIlan muzakirelerden sonra metbuatIn muharibe variantInIn secileceyi ile baqlI yazIlara daha cox yer ayIrmasI ermenilerle ideoloji tebliqat muharibesinde ciddi donus yaradIb.
Herbi ekspertler iddia edir ki, artIq bunun hesabIna Azerbaycan muharibe oncesi ustunluk qazanmaqdadIr. “525-ci qezet”in bas redaktoru Resad Mecid emekdasImIzla sohbetinde bildirdi ki, indiyedek metbuat tebliqat meselelerinde ciddi isler gorub. Onun sozlerine gore, torpaqlarIn azad edilmesi istiqametinde butun qezetler seferber olaraq tebliqatI bir az da guclendirmelidir: “Herbi sirr ve ya herbi hisselerdeki veziyyetle baqlI yazIlara gelince, subhesiz ki, buna mueyyen nezaret, korrekteler olmalIdIr. Sexsen men de hesab edirem ki, orduda mueyyen catIsmazlIqlarla baqlI yazIlarIn derc edilmesinde maksimum ehtiyatlI olmaq lazImdIr”. Bu problemin helli ucun Redaktorlar Birliyinde muzakirelerin baslayacaqIna gelince, Resad Mecid dedi ki, hemin mesele bir az da aktuallassa, bu, mumkundur: “Son gunler Redaktorlar Birliyinde “Dovlet sirri haqqInda” qanuna elaveleri muzakire etmisik. Ola bilsin ki, ele bu aspektde herbi sirr meseleleri ile baqlI muzakirelere baslayaq. Eger hansIsa bir siyasetci hesab etse ki, doqrudan da AzerbaycanIn milli menafeyine, tehlukesizliyine ziyan olan movzular ve bunun metbuatda derc edilmesi qorxuludur, biz onu muzakire ede bilerik. Ancaq bize hele ki, hec bir muraciet edilmeyib”.