Partiya selahiyyetlileri ile aparIlan ne az, ne cox, duz bir illik “danIsIqlar”dan sonra nehayet ki, AMIP lideri E`tibar Memmedovla gorusumuz bas tutdu. Belke buna “tilsimi sIndIrdIq” da demek olar. E`tibar Memmedovla son gorusumuzden bir il vaxt otmesine reqmen, AMIP birincisini ele evvelki ampluada gorduk. Hemiseki kimi, zahiren sakit gorunurdu. Verilen suallarI temkinle qarsIlasa da, cavablarIndan hiss edilirdi ki, tez-tez eseblesir. Partiyadaxili meseleler barede danIsmaqdan ise hec xoslanmIr. Ona gore, mecbur olub tez-tez suallarIn mecrasInI deyismeli oluruq...

- Bir cox partiya liderleri beyanat verdiler ki, Azerbaycanla Ermenistan dovlet bascIlarInIn tekbetek gorusleri saxlanIlmalIdI. Nedense, Siz movqeyinizi acIqlamadInIz.
- Sizce, tekbetek gorusde neden danIsIlIr? Bir teref mesele qaldIrIr ki, torpaqlarImI ver, o birisi ise “tutmusam, ona gore de vermerem” deyir.
- Ye`ni gorusler saxlanIlmalIdI?
- SaxlamamaqIn ele bir ehemiyyeti yoxdur. Adeten, prezidentler en sonda gorusurler. Butun meseleler ekspertler, nazirler seviyyesinde hazIrlanandan sonra konkret siyasi qerarlarI vermek ucun dovlet bascIlarI gorusurler. Onlar da hemin meseleleri muzakire edirler ki, onu ancaq prezidentler hell ede biler...
- Men inanmIram ki, danIsIqlar adIcekilen prosedurlarI kecmemis olsun... Bes Siz, problemin hellinde hansI varianta ustunluk verirsiniz: muharibeye, yoxsa sulhe?
- Butun meqsed sulh yaratmaq ucundur. Sulh yaratmaq ucun ise herbi quvvelerden istifade edile biler. Herbi variant da en sonda sulhe gore secilir. Ermeniler herbi quvveden basqasInIn torpaqlarInI isqal etmek ucun istifade edib. Ancaq biz herbi quvvelerden erazilerimizi azad etmek ucun istifade edeceyik. Ortada boyuk ferq var.
- Qarabaqla baqlI ekser muxalifet partiyalarI mitinq kecirmek isteyir. AMIP, nedense, passivdir...
- Kimde olub bele bir tesebbus?
- Meselen, “AQB”de, ADP-de...
- Tesebbus ireli surub bize muraciet edirler. Biz de onlarI destekleyirik.
- Ancaq sozde?
- Here bir vasiteni sece biler. Biz helelik bu yolu meqsedeuyqun hesab edirik. Digeri basqa bir yol tuta biler. Ona gore, kimise ittiham etmeye esas gormurem.
- Siz ise bu gunlerde teklif verdi, hansI ki, orada da AMIP-cilerin istirakI nezerde tutulmurdu. Deyirdiniz ki, hemin mitinqde sadece, qacqInlar istirak etmelidir.
Niye ki, ele AMIP-in de kifayet qeder qacqIn, kockun uzvleri var. Mitinqde onlar da istirak ede bilerdi. Biz hemin aksiyalarIn siyasilesmesini istemediyimiz ucun bele addIm atdIq.
- Partiyalar “QarabaqsIz Azerbaycan, AzerbaycansIz Qarabaq yoxdur” suarI ile mitinq kecirmek isteyir. AMIP qatIlacaq?
- Bunu onlar teskil edir. Ancaq ne destek lazImdIrsa, biz onu vereceyik. ‚zvlerimiz hemin aksiyada istirak ede biler.
- Partiya olaraq tedbire qosulmayacaqsInIz?
- Partiya kimi yox. Cunki bu, onlarIn teskil etdiyi tedbirdir.
- Esitdiyimize gore, partiyanIn qurultayInda AMIP-in “islahatcIlar”la emekdaslIq etmesi ucbatIndan Sizi acIq sekilde ittiham edibler...
(Sual deyesen, gozlenilmez oldu. ‚zunu otaqdakI metbuat xidmetinin emekdasI Eflatun Quliyeve tutub bele bir hadisenin olub-olmadIqInI sorusur. Eflatun bey bizim dediklerimizi tesdiqlemir. Mecbur olub sualI bir az da konkretlesdiririk...)
- Fuad Aqayevle Zeyqem Suleymanovu nezerde tuturam...
- Stenoqramma ile tanIs ola bilersiniz. (Gulur - V.A.) YanlIs me`lumatdIr. Siz deyen mesele hec qurultayda muzakire edilmeyib.
- E`tibar bey, bes Isa Qemberin jesti ne meqsed dasIyIrdI?
- HansI jesti deyirsiniz?
- AMIP-le Musavat bir-birine ebedi ve “ezeli dusmen” ola- ola... (“Dusmen” sozu AMIP liderinin xosuna gelmediyinden sualI yaramcIq kesir - V.A)
- Reqib ola bilerik. Amma dusmencilik ucun ele bir esas gormurem.
- Tarixen reqib olsanIz da, her iki partiya hemise dusmencilik movqeyinde dayanIb.
- Biz istemirik ki, dusmencilik olsun. Dusmencilik yaxsI sey deyil ve biz bunun eleyhineyik.
- Bes partiyalarIn metbuatda bir-birine qarsI hucumlarIn dayandIrIlmasInIn tesebbuscusu hansI terefden oldu?
- Bu fikri evveller defelerle ireli surmusuk. Onu da deyim ki, bu, cox musbet haldIr.
- Deyirler ki, Isa Qember Size yaxInlasmaqda Eli Kerimovu zeifletmek meqsedi gudur...
- Biz hec vaxt imkan vere bilmerik ki, kimse bize kimise “vurmaq” ucun yaxInlassIn.
- Imkan vermeseniz de Isa Qemberin bele bir niyyeti istisna edilmir.
- AxI men kimin ureyinde, beyninde hansI niyyetin olduqunu hardan bilim? Ona gore, bunu mueyyenlesdire bilmerem.
- NATO-nun herbi bazalarInIn Azerbaycanda yerlesdirilmesine nece baxIrsInIz. Mumkundur?
- NATO-nun da oz menafeleri ve bu regionda oz maraqlarI var. Azerbaycanda NATO bazalarInIn yerlesdirilmesi ile baqlI fikri ortaya atanlar strateji quvvelerin toqqusmasI ucun poliqon yaratmaq isteyir. Azerbaycan ne vaxt NATO-nun uzvu olar, ondan sonra bu meselelerden danIsmaq mumkundur. Cunki bele olsa, NATO-da bizim oz moqeyimiz olacaq. NATO da AzerbaycanIn erazi butovluyunu, tehlukesizliyini bir vezife olaraq uzerine goturse, bundan sonra hemin meselelere de baxIla biler. Amma durub indi “NATO-nun bazalarI Azerbaycanda yerlesdirilmelidir” demek olduqca zererli, olduqca provakasiyalI fikirdir. Men hele de teeccub edirem ki, bunu bizim mudafie nazirimiz deyir, ancaq vezifesinde saxlanIlIr. Mudafie naziri umumiyyetle, bele seylerden danIsmamalIdIr. Eger burada sohbet icareden gedirse, bu da AzerbaycanIn menafeyine ziddir. AMIP-in movqeyi beledir ki, hec bir xarici dovletin herbi kontingenti Azerbaycan erazisinde yerlesdirile bilmez.
- Vilayet Quliyev de deyir ki, regionda herbi balansI yaratmaq ucun NATO Azerbaycana gele biler, cunki Ermenistanda RusiyanIn herbi bazalarI var.
- Bunu Vilayet Quliyev deyib?
- Beli, texminen bir nece gun evvel resmi movqeyini acIqlayIb.
- Ciddi deyirsiniz?
- Ciddi deyirik.
- AcIqI, birinci defedir esidirem. Amma Vilayet Quliyev bir vaxtlar deyirdi ki, KoceryanI Beynelxalq Mehkemeye vereceyik. Sonra ise bildirdi ki, bele bir soz demeyib...
- Sizce, Koceryan Beynelxalq Mehkemeye verilmelidir?
- Beli. O, Beynelxalq Mehkemeye mutleq verilmelidir. Cunki Koceryan XocalI soyqIrImInIn birbasa istirakcIsI olub, terror aktlarInda istirak edib. Onun bu emelleri barede kifayet qeder materiallar var.
- E`tibar bey, axI Siz de bilirsiniz ki, Azerbaycan Ordusu ermenilerle yox, ruslarla doyusur. Belke en azI ele buna gore NATO bize lazImdIr.
- AxI Azerbaycan neye gore, RusiyanIn ordusu ile uz-uze gelmelidir?
- Cunki ruslarIn Ermenistanda herbi bazalarI yerlesdirilib.
- BazalarI var, amma bununla yanasI RusiyanIn herbi doktrinasI da yazIlIb. Bunu diqqetle oxumaq lazImdIr. Vilayet Quliyeve de meslehet gorerdim ki, RusiyanIn doktrinasI ile tanIs olsun. RusiyanIn ErmenistandakI herbi bazalarI NATO ile temas xettindedir. Ye`ni Turkiyeye doqru istiqametlenib. Onlar deyirler ki, bunun Azerbaycana hec bir aidiyyatI yoxdur.
- Deyirler, amma emel etmirler axI...
- AxI Azerbaycan NATO-nun uzvu olub ne qazanacaq?
- En azIndan RusiyanIn movqeyini yumsalda bilecek...
- Bu, RusiyanI hec bir seyden cekindirmeyecek. NATO-nun Azerbaycana gelmesi tehlukeni daha da artIra biler. Azerbaycan hele ki, oz herbi strategiyasInI mueyyenlesdirmeyib, doktrinanI yazIb ortaya qoymayIb. Ancaq oturub muzakire edirler ki, burda kimin bazasI olsun? “26 lar” filmi yadInIzdadIr? Biri deyir ki, ermeni gelsin, basqa birisi ingilisleri isteyir, digerleri ise bolsevikleri teklif edir. Bizim veziyyetimiz eyni ile buna benzeyir. Bu cur qeyri-ciddi munasibet olmaz. Indi de baslamIsIq ki, kim gelib bizi mudafie etsin, torpaqlarImIzI qaytarsIn? Birdefelik bilmeliyik ki, bizi hec kimi mudafie etmeyecek. Ozumuz-ozumuzu mudafie etmesek, basqasIndan nese gozlemeyine deymez.
- Bes Turkiye ile herbi emekdaslIq nece?
- Turkiye bizim siyasi muttefiqimizdir, millet olaraq qardasIq. Munasibetlerimizi Turkiye ile herbi muttefiqliye cevirmek olar. Ancaq NATO tamam basqa bir sistemdir. NATO hele ki, AzerbaycanI qebul etmir. Qebul edende de onlar uzerine ohdelik goturecekse, bu tamam basqa bir meseledir. Yoxsa, AzerbaycanIn erazisinden oz herbi-strateji meqsedleri ucun istifade edecekse, bu, yolverilmezidir.
- NATO AzerbaycanIn isqal edilmis erazileri ile baqlI uzerine ohdelik goturse, nece?
- Bu, uzun prosesdir. Ancaq NATO uzerine bele bir ohdelik goturen deyil.
- Vefa Quluzade teklif edir ki, Azerbaycan Ordusu ile Turkiye herbi quvveleri birlesib vahid ordu yaratmalIdIr.
- Men basa duse bilmirem, axI iki dovletin ne cur vahid ordusu ola biler? Biz unutmamalIyIq ki, “qonsuya umid olan samsIz qalar”. Adam teklif verende gerek bir meselenin ciddiliyine fikir versin...
- Herbi ekspertler de iddia edir ki, artIq biz muharibeni psixoloji tebliqatIn hesabIna 70 faiz udmusuq. Esas kimi ise gosterilir ki, son dovrler Azerbaycanda herbi emeliyyatlarIn baslayacaqI ve NATO bazasInIn yerlesdirileceyi ile baqlI sohbetler ermenilerde xof yaradIb.
- Muharibe tebliqatInIn da oz xususiyyetleri var. Tebii ki, AzerbaycanIn herbi potensialI ermenilerle muqayisede yuksekdir. Ermenilerin esas ustunluyu ise ondadIr ki, onlarIn elinde bir nece strateji yukseklik var. Psixoloji duruma gelince, onlar aqIr veziyyetde ola bilerler. Ancaq muharibe tebliqatI bu sekilde aparIlmamalIdIr ki, ne bilim onlar vahime icerisindediler, qacmaqa hazIrlasIrlar. Meselen, ermeniler SusanI isqal edende bunu dunya ictimaiyyetine hansI arqumentlerle catdIrdIlar? O vaxt ermeniler DaqlIq Qarabaqdan qacmaq ucun yol axtarIrdI. Yukseklikler ise bizim elimizde idi. Susadan her yer ates altInda saxlanIlIrdI. Ermeniler ise dediler ki, saq qalmalarI ucun hemin ates noqtelerini susdurmalI, ele kecirmelidirler. Bunu dunya ictimaiyyetine de bu cur catdIrdIlar. Ye`ni ideoloji tebliqat muharibesinde onlar bizi ustelediler. Dediler ki, ozlerini qorumaq ucun hemin yuksekliyi elde etmekden basqa yollarI qalmayIb. Bu meselede zabitlerin vezifesi esgerleri hazIrlamaq ve vurusmaqdIr. Tebliqat isinde basqa pesekarlar istirak etmelidir. TebliqatcI pesekar gelib herbi ise rehberlik etse, bu yuz faiz meqlubiyyet olacaq. Ve yaxud, eksine. Bele sey olmaz.

Azerbaycan Venesiya komissiyasI ile emekdaslIq ederek qanunvericilik aktlarInI ve onlara elaveleri (o cumleden “Konstitusiya Mehkemesi haqqInda”, “Seckiler haqqInda”, “KIV haqqInda”) hazIrlayIb ve qebul olunma qrafikini teqdim edib.
Bu barede Konstitusiya Mehkemesinin sedri Xanlar HacIyev me’lumat verib. O hemcinin deyib ki, oten hefte Azerbaycan “Ombudsmen haqqInda” Qanun layihesini Venesiya komissiyasIna teqdim edib. Re’y verildikden sonra qanun layihesine Milli Meclisde baxIlacaq. X.HacIyevin sozlerine gore, hazIrda Konstitusiya Mehkemesinde vetendaslarIn ve olke mehkemelerinin Konstitusiya Mehkemesine muracieti meselesile baqlI be’zi xarici olkelerin qanunlarI oyrenilir. Sozugeden prosedurlarIn oyrenilmesi mesele ile baqlI qanun layihesinin hazIrlanmasI ucun lazImdIr. Sonra bu layihe Venesiya komissiyasIna teqdim edilecek. VetendaslarIn ve mehkemelerin Konstitusiya Mehkemesine muraciet etmek huququ AzerbaycanIn Avropa SurasI qarsIsInda goturduyu ohdeliklerden biridir. Konstitusiya Mehkemesinde vakant yerlerin tutulmasI meselesi barede sualI cavablandIran X.HacIyev deyib ki, prosedura gore, bele te’yinatlar ucun olke prezidentinin muvafiq teqdimatI olmalIdIr. Sonra Milli Meclis bunu tesdiq etmelidir. Avropa Mehkemesinde Azerbaycan numayendesinin te’yinatIna gelince, bu meselenin helli olkenin Insan HaqlarIna dair Avropa KonvensiyasIna qosulmasIndan sonra mumkundur. “Olke vetendaslarI ne zaman Konstitusiya Mehkemesine muraciet etmek imkanI qazanacaq” sualInIn cavabInda X.HacIyev bildirib ki, helelik Azerbaycanda bele prosedur yoxdur. Halbuki “Konstitusiya Mehkemesi” haqqInda Qanunun 4-cu maddesine gore, vetendaslar mehkemeler ve Ali Mehkeme vasitesile Konstitusiya Mehkemesine muraciet etmek huququna malikdir. KM-ye muraciet mexanizmi hele oten il qebul edilmis prosessual qanunvericilikde gosterilib. Lakin bu muddetde KM-ye Ali Mehkeme terefinden yalnIz bir sorqu daxil olub. X.HacIyevin sozlerine gore, Konstitusiya Mehkemesinin fealiyyet gosterdiyi iki il yarIm erzinde qIrxdan cox ise baxIlIb. “Bu gun KM selahiyyetlerini genislendirmeye hazIrdIr. Zennimce, cemiyyet de bunun ustunluyunu derk edib,” - deye o vurqulayIb. X.HacIyevin fikrince, esas odur ki, Konstitusiya Mehkemesinin guclendirilmesi cemiyyet terefinden “demokratiklesmenin inkisafInda ciddi zemin” kimi qebul edilecek.