Azerbaycan ve Ermenistan prezidentlerinin Ki Uest danIsIqlarI erefesinde ABS Dovlet Departamentinin yaydIqI acIqlama Robert KoceryanIn kefine soqan doqrayIb. Ermenistan silahlI quvvelerinin Azerbaycan erazisini isqal etdiyini tesdiqleyen acIqlama Vasinqtonun Yerevana siyasi tezyiqinin baslanqIcI sayIla biler. ABS Dovlet Departamentinin sozugeden acIqlamasInI Ki Uest zirvesinin siyasi preludiyasI kimi deyerlendiren ermeni resmileri bilavasite danIsIqlar prosesinde bu tezyiqin daha qabarIq olacaqIndan endiselenirler.
ABS-a gelen Ermenistan rehberliyi ucun surpriz olan acIqlama Dovlet Departamentinin resmi senedi kimi yayIlIb. Senedde DaqlIq Qarabaq munaqisesinin tarixi ve indiyedek aparIlmIs danIsIqlar prosesinin qIsa icmalI verilib. Me`lumata esasen, 1999-cu ilde prezidentler seviyyesinde start goturen birbasa danIsIqlar konkret netice vermese de, prosesin ireli aparIlmasI ucun onemli hadisedir. Me`lumata gore, martIn 4-5-de kecirilmis Paris gorusu de bu baxImdan musbet deyerlendirilmelidir. Me`lumatda tereflerin qarsIlIqlI kompromise gele bilmedikleri de vurqulanIr. Oz novbesinde adInIn cekilmesini istemeyen Dovlet Departamenti resmisi Ki Uestde sozugeden kompromisin elde edilmesi ucun beynelxalq tezyiqlerin olacaqInI bildirib. Ermenistan resmileri Dovlet Departamentinin resmi me`lumatInI hemin tezyiqin elameti kimi qiymetlendiribler. Me`lumatda bildirilir ki, 1992-ci ilin mayInda Ermenistan silahlI quvveleri ve Qarabaq ermenileri azerbaycanlIlarIn yasadIqI Susa ve LacInI, 1993-cu ilde ise AzerbaycanIn cenub-qerbindeki boyuk erazini isqal edib. IsqalIn neticesinde yuz minlerle azerbaycanlI qacqIn dusub. Me`lumatda hemcinin xatIrlanIr ki, BMT Tehlukesizlik SurasI qebul etdiyi qetnamelerde ermeni qosunlarInIn AzerbaycanIn isqal olunmus erazilerinden cIxarIlmasInI teleb edib. ABS xariciyyesinin ErmenistanIn Azerbaycan erazisinin isqalInda istirakInI tesbitleyen acIqlamasInIn mehz Ki Uest sammiti oncesi meydana cIxmasInI resmi Yerevan ozune qarsI tezyiq kimi deyerlendirib. ABS-a gelen R.Koceryan Dovlet Departamentinin acIqlamasIndan perisan olduqunu gizletmeyib. Ermeni hey`eti bu gun baslanacaq danIsIqlarda ciddi tezyiqlerle uzlesecekleri qenaetindedir. Lakin bele tezyiqin yalnIz Ermenistana tetbiq edileceyini dusunmek sadelovhluk olardI. ‚mumilikde ise Ki Uest sammiti Corc Bus administrasiyasInIn qol cIrmadIqI ilk vasitecilik missiyasI kimi, beynelxalq birliyin de diqqet merkezindedir. Cunki Aq Eve gelenden sonra prezident Busun ereb-Israil munaqisesini deyil, mehz DaqlIq Qarabaq problemini one cekmesi Vasinqtonun prioritetlerinden xeber verir. Amerika Cenubi QafqazIn esas munaqisesini tezlikle sahmanlamaq ezmindedir. Bu arada C.Busun da “biz vasitecilik se`ylerimizi bir muddet YaxIn Serqden cekerek, basqa problemlere yoneltmeliyik” demesi hec de tesaduf sayIlmamalIdIr.

Demkonqrese (islahatcIlar) sedrlik meselesinde Eli Kerimovla VHP sedri Sabir RustemxanlI arasInda ortaya cIxan narazIlIq bu qurumu parcalanma tehlukesi ile uz-uze qoyub. Bildirilir ki, VHP sedri Sabir RustemxanlI da sedr meselesi gundeliye cIxarIlarsa, Demkonqresden gedeceyini soyleyib.
Yurddas PartiyasInIn sedri Mais Seferli ise Demkonqresde “hec ne bas vermir” deyib VHP sedri ile AXCP (islahatcIlar) rehberinin munasibetlerinin ele evvelki kimi olduqunu bildirdi. Onun sozlerine gore, Demkonqresde tehlukeli hec ne bas vermir: “Bu cur meselelerin muzakiresi hamI bilir ki, asan basa gelmir. Muzakireler de bir-birinden ferqlenir, hetta ziddiyyet teskil eden fikirler de seslenir. Bu ise parcalanma yox, siyasi fikir pluralizmi demekdir. AcIqI, hele ki, Demkonqrese kimin sedrlik edeceyi meselesi muzakire edilmeyib”. Buna baxmayaraq, Mais Seferli sedr seckisinin ne zaman kecirileceyini ve Demkonqresdeki partiyalarIn daha cox kimin namizedliyini destekleyeceyi ile baqlI deqiq me`lumat vermedi: “AtI arabanIn arxasIna qosmaq olmaz. Ye`ni bu cur meseleleri merhele-merhele hell etmek lazImdIr. En birinci Demkonqresin yeni esasnamesini muzakireye cIxarIb qebul etmek lazImdIr. Hemin esasnameden sonra yeni sedrlik institutu yaradIlacaq. Basqa institutlarIn yaradIlmasI da nezerde tutulur. Bu muzakirelerden sonra sedrlik meselesi gundeme gelecek”. Millet vekili problemin “sulh yolu” ile hell edilmesi kimi hemsedrlik institutunun yaradIlacaqInI istisna etdi. Onun sozlerine gore, partiyalarI hemsedrlik institutunun yaradIlmasIna razIlIq vermeyecek: “Yurddas PartiyasI buna ses vermeyecek. Biz hesab edirik ki, hemsedrlik institutundansa, Demkonqrese indiki qaydada heftelik sedrlik daha yaxsIdIr. Ancaq heftelik sedrliyin ozu de bir cox meselelere engel yaradIr”.

“Yeni Musavat” qezetinin sabiq bas redaktoru Rauf Arifoqlu ile Musavat PartiyasInIn basqanI Isa Qember arasIndakI gunbegun derinlesen gerginlik hele parlament seckisi erefesinde - proporsional siyahI tertib edilerken sezilmisdi.
Rauf Arifoqlu ozunu az qala Isa Qember seviyyesinde gostermek iddiasIna dusse de, butun bu goruntulere reqmen, Musavat basqanI bas redaktora proporsional siyahInIn 6-cI yerini gosterdi. Eslinde, Arifoqlunun proporsional siyahInIn ilk onluquna salInmasI onun bas redaktorluqdan uzaqlasdIrIlmasI ucun birinci gedis idi. Basqan hemin gedisi ile “arzuedilmez”ler sIrasIna aid edilen Rauf Arifoqlunu zerersizlesdire bildi. Ve Rauf Arifoqlu tutduqu vezifeden - bas redaktorluqdan imtina etmekle bir daha geri qayIda bilmedi.

Isa Qemberin sedrlik etdiyi Demkonqresde temsil olunan partiyalar arasInda soyuqluq yarInIb. “CIrtdan” partiyalar iri teskilatlarI, xususile AXCP (klassikler) ile MusavatI onlara qarsI qeyri-ciddi munasibet beslemekde ittiham edir.
Elde etdiyimiz me`lumatlara gore, esas narazIlardan biri AzadlIq PartiyasInIn sedri Ehmed Orucdur. O, iri partiyalarIn ozleri ile “kicikler” arasInda boyuk ferq qoymasIndan sikayetlidir. Ehmed Oruc hemcinin verilen butun tekliflerin iri partiyalarIn adIna cIxIlmasI ile de razIlasmIr. XatIrladaq ki, Demkonqresin butun iclaslarIndan sonra metbuat konfransI keciren Isa Qemberin tedbiri sIrf Musavata hesr etmesi demkonqresdekilerde coxdan narazIlIq yaratmIsdI. ArtIq hemin narazIlar da e`tirazlarInI bildirmeye baslayIblar.

AXCP (islahatcIlar) Reyaset Hey’etinin dunenki novbeti toplantIsI da gergin kecib. Me’lumatlI menbenin verdiyi xebere gore, be’zi funksionerler Asim Mollazadenin partiya mensubiyyetine yeniden baxIlmasI barede bir nece Ali Meclis uzvunun telebini muzakireye cIxarmaq istese de, sedr Eli Kerimov buna imkan vermeyib.
AXCP sedri bildirib ki, millet vekili Asim Mollazadenin partiyadan xaric edilmesini teleb eden Ali Meclis uzvleri ile ayrI-ayrIlIqda danIsIqlar aparIb, onlarI bu fikirden dasIndIrmaqa calIsacaq. O, Reyaset Hey’eti uzvlerinden xahis edib ki, partiyadaxili gerginliyin ciddi sekilde artmasIna sebeb ola bilecek bu meselenin muzakiresine yol vermesinler. Me’lumat ucun deyek ki, AXCP Ali Meclisinin uc uzvu - Hesen Kerimov, Ibrahim Veliyev ve Xaliq BahadIr Asim Mollazadeni iqtidarla yaxInlIqda ittiham ederek partiya rehberliyinden onun fealiyyetine qiymet verilmesini teleb edirler. OnlarIn fikrince, Asim Mollazadenin son addImlarI AXCP-nin partiya imicine ciddi zerbe vurub. Hercend partiya sedri Eli Kerimov artIq ucuncu iclasdIr ki, Asim Mollazade ile baqlI meselenin Reyaset Hey’etinin muzakiresine cIxarIlmasIna imkan vermir. Bununla bele, Ali Meclis uzvlerinin oz movqelerinden geri cekilmeyecekleri ve sonadek mubarize aparacaqlarI soylenilir. Me’lumatla baqlI muraciet etdiyimiz Asim Mollazade “muhum islerinin olduqunu” bildirerek hansIsa acIqlama vere bilmeyeceyini soyledi.