Aq Evin yeni sahibi Corc Busun DaqlIq Qarabaq tenzimlenmesi ile baqlI Azerbaycan ve Ermenistan rehberlerine gonderdiyi mektub her iki olkede ciddi ajiotaj doqurub. Mektubun Ermenistan ve Azerbaycan prezidentlerinin novbeti Paris gorusu erefesinde ortaya cIxmasI, habele C.Busun munaqisenin cari il erzinde cozuleceyine dair nikbin fikir soylemesi Birlesmis StatlarIn prosesde oynayacaqI rol barede mulahizelerin cesidini artIrIb. Prezident Bus ATET Minsk Qrupunun diger hemsedrleri ile birge calIsaraq elametdar neticelere nail ola bileceklerini xususi vurqulayIb. XatIrladaq ki, Azerbaycan ve Ermenistan rehberlerinin yanvarIn sonunda kecirilmis Paris gorusune vasitecilik etmis Fransa prezidenti Jak Sirak bundan sonra hem rusiyalI, hem de amerikalI hemkarI ile Qarabaq tenzilmenmesinin perspektivi barede telefonla danIsmIs, iki hefte once ise Corc Busla ve Vladimir Putinle analoji telefon sohbeti aparmIsdI. Sozugeden telefon diplomatiyasI Ermenistan-Azerbaycan munaqisesinde beynelxalq vasitecilerin 1997-ci ilin yayIndan sonra (o vaxtkI “Denver tesebbusu” uqursuz oldu) numayis etdirdikleri ilk elametdar feallIq ve hemre`ylik numunesidir. MaraqlIdIr ki, Azerbaycan politoloqlarI da DaqlIq Qarabaq munaqisesi etrafInda yaranmIs beynelxalq diqqeti cox muhum hesab edirler. Sabiq dovlet musaviri Vefa Quluzadenin re`yine gore, xususile RusiyanIn bu meselede numayis etdirdiyi praqmatizm elametleri Minsk ucluyunun umumi se`ylerine nikbin baxmaqa esas verir. Oz novbesinde PA xarici elaqeler so`besinin mudiri Novruz Memmedov bu tezisle razIlasmaqla beraber C.Busun mektubunu da yuksek deyerlendirir. Mektubda hem AzerbaycanIn erazi butovluyunun ABS terefinden bir daha resmen desteklenmesini, hem de Busun nizamlanmaya feal dectek ve`d etmesini teqdir eden PA resmisinin qenaetine gore, Aq Evin yeni sahibi bu isde selefi Bill Klintondan daha feal olacaq. XatIrladaq ki, 1999-cu ilin payIzInda B.Klinton da her iki olkenin prezidentine oxsar mektubla muraciet ederek onlarI ATET-in Istanbul sammitindeki cercive xarakterli sulh sazisi imzalamaqa caqIrmIs, bu bas tutacaqI teqdirde Ermenistanla Azerbaycana herterefli iqtisadi, siyasi, habele ictimai destek te`min edeceklerini vurqulamIsdI. Eyni zamanda ABS-In sabiq rehberinin tenzimleme prosesinde tereflerin qarsIlIqlI e`timadI ucun praktik addIm olaraq serhedyanI kommunikasiyalarInIn acIlmasInda daima israr etmesi (Klintonun ilk bele mektubu BakIya hele 1993-cu ilin sentyabrInda gelmisdi) BakInIn e`tirazInI doqurub. Azerbaycan prezidentinin sozlerine esasen, yanvarIn 17-de, Aq Evi terk etmeye 3 gun qalmIs B.Klinton yene analoji xahisle ona muraciet etmis ve eger Azerbaycan Ermenistanla serhed emekdaslIqIna baslayarsa, 907-ni oz qerarI ile leqv edeceyini bildirmisdi. Lakin Azerbaycan prezidenti buna qeti e`tiraz edib: “Biz 8 ildir, 907-ci maddenin tezyiqi altInda yasayIrIq, bundan sonra da yasayarIq”. Odur ki, resmi BakInIn Bus administrasiyasInIn “Qarabaq menyusu”ne nece baxacaqI maraq doqurur. Bu xususda onun munaqisenin kompromisler rolu ile nizamlanmasI ucun Azerbaycan ve Ermenistanda ictimai desteyin yaradIlmasIna komek etmek isteyi daha elametdardIr. Azerbaycanda bele bir ictimai destek faktlarI kimi, ABS-In iri iqtisadi yardImlar (o cumleden isqaldan azad olunacaq erazilerin berpasI) proqramInI e`lan etmesi ve sozsuz ki, 907-nin leqvi rol oynaya biler. Lakin bunlarI etmezden once Bus administrasiyasInIn da “Serhed neqliyyatInI acIn, sonra 907-ni leqv edek” sertini ireli surub-surmeyeceyi name`lumdur. Her halda ABS boyukelcisi Ross Uilson Bus administrasiyasInIn 907 meselesinde onceki hakimiyyetin xettini davam etdireceyini guman etmesi mueyyen netice cIxarmaqa imkan verir.

VetendaslarIn heqiqi herbi xidmet muddeti haqda qanunda nezerde tutulan qaydalara deyisiklikler edileceyi gozlenilse de, bu addIm atIlmadI. Bir qeder once olke ictimaiyyeti arasInda herbi xidmet muddetinin azaldIlmasI ve artIrIlmasI barede gezen soz-sohbetlere Milli Meclisin bu gunlerde cIxardIqI qerarlar son qoyub. Amma parlamentin son iclasInda Herbi Qanunvericiliye be`zi deyisiklikler edilib. Yeni qaydalara gore, muddeti herbi xidmet ucun son hedd 29 yas nezerde tutulub. Rayon herbi komissarlIqlarInIn qerarI ile dinc dovrde herbi qulluqa yararsIz sayIlan vetendaslar ucun ise 18-27 yas dovru mueyyenlesdirilib. Herbi xidmet muddetinin ister ali, isterse de orta tehsilli vetendaslar ucun deyisileceyi barede soylenilenlere de resmi munasibet acIqlanIb. Respublika Herbi KomissarlIqIndan “Bizim ESR”e bildiribler ki, yaxIn zamanlarda bele bir addImIn atIlacaqI gozlenilmir. XatIrladaq ki, hazIrda quvvede olan qanunvericiliye gore, herbi xidmet muddeti ali tehsilli vetendaslar ucun 1 il, orta tehsilliler ve ali mekteblerin herbi kafedralarInI bitirmis zabitler ucun 1 il 6 ay nezerde tutulub.

Dunen AzerbaycanIn mudafie naziri Sefer Ebiyev Turkiye SilahlI Quvveleri Bas QerargahInIn Mudafie PlanlasdIrmasI ve Menbelerin Istiqametlendirilmesi Idaresinin reisi general-mayor Serafeddin TelyazanIn rehberlik etdiyi numayende hey`etini qebul edib. Mudafie Nazirliyinin metbuat xidmeti bildirib ki, sohbet zamanI Ebiyev herbi sahede ikiterefli emekdaslIqIn mohkemlendirilmesinin zeruriliyini vurqulayIb. “Bunu bizden tariximiz ve geleceyimiz teleb edir”, -deye nazir bildirib. DanIsIqlarIn yekunlarIna esasen “Azerbaycan hokumeti ile Turkiye hokumeti arasInda temennasIz herbi yardIm haqqInda” sazis ve “Azerbaycan Mudafie Nazirliyi ile Turkiye SilahlI Quvvelerinin Bas QerargahI arasInda maliyye yardImI haqqInda” protokol imzalanIb. Senedlere gore, Turkiye Azerbaycan SilahlI Quvvelerine 3 mln. dollar mebleqinde yardIm gosterecek.

FevralIn 27-de Culfa rayon polis so’besinin 3 emekdasI NaxcIvan MR Daxili Isler Nazirliyi terefinden saxlanIb. Polis emekdaslarI mal, heyvan oqurluqunda gunahlandIrIlIr. “Turan”In bu barede yaydIqI xeberde bildirilir ki, oten ilin payIzInda rayonun Benenyar kendinde bas vermis e’tiraz aksiyalarIndan sonra Benenyar, QazancI, Ebrequnis kendlerinde polis nezareti guclendirilib. Bundan sonra hemin kendlerden 50 bas mal, qoyun oqurlanIb. Itmis heyvanlardan biri rayonun Goydere kendinde yasayan polis serjantInIn evinden tapIlIb. MR Daxili Isler Nazirliyinden polis emekdaslarInIn saxlandIqInI tesdiq edibler. OnlarIn subheli sexs qisminde saxlanIldIqI ve hazIrda arasdIrmalar aparIldIqI bildirilir.

FevralIn 28-de gece saat ikide “Yerkrapa” Qarabaq muharibesi veteranlarI teskilatInIn binasInda yanqIn bas verib. Sahidlerin dediklerine gore, alovdan sonra partlayIs olub. YanqIn sehere yaxIn sondurulub. Binaya ciddi zerer deyib. Huquq-muhafize orqanlarI istintaq aparIr. DaqlIq Qarabaqda muharibe veteranlarInIn iki teskilatI fealiyyet gosterir - “Yerkrapa” ve Muharibe VeteranlarI Birliyi (MVB). “Yerkrapa”ya Qarabaq silahlI birlesmelerinin kecmis komandanI Samvel BabayanIn terefdarlarI daxildir. MVB ise oten il “Yerkrapa”ya qarsI yaradIlIb. Ermeni menbelerinin me’lumatIna gore, partlayIsI BabayanIn eleyhdarlarI teskil edib. SeparatcIlarIn lideri Arkadi Qukasyana qarsI sui-qesdde ittiham edilen S.Babayan bu gunlerde 14 il muddetine azadlIqdan mehrum olunub.

Bu gun AqIr Cinayet Islerine Dair Mehkemede kecmis tehsil naziri ve Elmler AkademiyasInIn vitse-prezidenti Rafiq Feyzullayevin isi uzre oten ilin dekabrInda baslanan mehkeme prosesi basa catIb. Mehkeme onu deleduzluq yolu ile iri mebleqde pul menimsemekde ittiham ederek 11 il muddetine azadlIqdan mehrum edib. Muttehim cezasInI umumi koloniyada cekecek. Feyzullayevin yeddi aileye vurduqu zererin umumi mebleqi 1,5 milyard manata yaxIn teskil edib. O, adamlardan hemin mebleqi toplayaraq guya ozel universitet acmaq niyyetinde olub. Mehkemenin qerarI ile R.Feyzullayev sozugeden mebleqi zerercekenlere qaytarmalIdIr. YuxarIda sadalan faktlarI Feyzullayev 1993-99-cu illerde Elmler AkademiyasInIn vitse-prezidenti ve tehsil naziri (1989-92) islediyi dovrde toredib.

Me’lum olduqu kimi, martIn 4-de FransanIn paytaxtInda Azerbaycan ve Ermenistan prezidentlerinin novbeti gorusu kecirilecek. H.Eliyev ve R.Koceryan DaqlIq Qarabaq munaqisesinin sulh yolu ile nizamlanmasIna dair danIsIqlar aparacaqlar. DanIsIqlarIn uc gun davam edeceyi barede me’lumatlarI dunen Ermenistan prezidentinin metbuat katibi V.Qabrielyan tekzib edib. Onun sozlerine gore, martIn 4-de Parisde yalnIz bir gorus planlasdIrIlIb. Bununla yanasI, Qabrielyan, lazIm gelerse, prezidentlerin martIn 5-de de goruse bileceyini istisna etmeyib. Metbuat katibi bildirib ki, Paris danIsIqlarInIn yekunlarIna dair hec bir sened imzalanmayacaq. Prezidentler musbet netice elde etse, birge beyanatla cIxIs edecekler. QabrielyanIn sozlerine gore, iki dovlet bascIsI munaqisenin nizamlanmasInIn konkret detallarIndan yox, prinsiplerinden danIsacaq. Prinsipial meseleler uzre razIlIq elde olunsa, danIsIqlar prosesi DaqlIq Qarabaq numayendelerinin istirakI ile davam edecek. HazIrda Yerevanda olan Qarabaq separatcIlarInIn lideri Arkadi Qukasyan beyan edib ki, munaqisenin nizamlanmasI muharibeden sonrakI reallIqlarI nezere almaqla mumkundur.

DaqlIq Qarabaq probleminin nizamlanmasI ATET-in muhum fealiyyet istiqametlerinden biri olaraq qalIr. Yerevanda seferde olan ATET-in hazIrkI sedri, RumIniya xarici isler naziri Mirca Coane bele deyib. ErmenistanIn dovlet bascIsI Robert Koceryanla gorusunde Coane Ermenistan ve Azerbaycan prezidentleri arasInda dialoqu yuksek qiymetlendirib. O umid etdiyini bildirib ki, Minsk Qrupunun desteyile munaqisenin her iki teref ucun meqbul hellini tapmaq mumkun olacaq. DaqlIq Qarabaq probleminin hellinde ErmenistanIn qetiyyetini ve ardIcIllIqInI bildiren Koceryan nizamlanma prosesinde hazIrkI anIn mes’uliyyetini qeyd edib. KoceryanIn fikrince, munaqisenin nizamlanmasI regionda situasiyanI tamamile deyisecek. Ermenistan, DaqlIq Qarabaq ve Azerbaycan bunu yaxsI basa dusur.

Musavat basqanI Isa Qember dunen Demkonqresin iclasIndan sonra kecirdiyi brifinqde BMP sedri Samir AdIgozellinin son vaxtlar Musavata qarsI qerezli hucumlarInIn cavabsIz qalmayacaqInI deyib. O bildirib ki, BMP sedri bohtanlara gore yaxIn zamanlarda mehkemede cavab vermeli olacaq. Isa Qember artIq senedlerin hazIrlandIqInI ve mehkemeye muraciet olunacaqInI elave edib. Bununla bele, Musavat basqanI Samir AdIgozellinin ciddi adam olmadIqInI da jurnalistlerin diqqetine catdIrIb.