Axtarma, zavallI qadIn! Zibil yesiyi poct qutusu deyil! Ve orada senin adIna tebrik mektubu da yoxdur! Hec olmazsa ilde birce gun o yesikden kenar gez, ozunu dunyanIn xosbexti say! Sen buna layiqsen, Azerbaycan qadInI! Bu setirleri oxuyanda kederlenme. Her sey kecer: Senin gozlerinde qem cicekleyib, Menim ureyimde o qeme hormet! Derdi ozunden boyuk, dunyanIn yukunu ciyinlerinde dasIyan qadIn! Hec olmazsa ilde bir defe satdIqIn xlorla oz evin-ocaqIncun de bir gun aqla! Qara gunlerini yu, bayramI uze cIxar! “Beynelxalq qadInlar”a qosul! Sene yalnIz tebrik yarasIr! Seni tebrik eden bir sexs tapIlmasa, kederlenib ureyini uzme. Seni en azI biz tebrik edirik. BayramIn mubarek, Azerbaycan qadInI!

2001-ci il yanvarIn 1-ne olan me`lumata gore, Azerbaycan ehalisinin sayI 8 milyon 81 min neferdir. Ehalinin 51 faizini qadInlar, 49 faizini ise kisiler teskil edir. Tedqiqatlar gosterib ki, Azerbaycanda qadInlar kisilerden orta hesabla 11 il cox yasayIrlar. Esir ve Itkin Dusmusler uzre Dovlet KomissiyasInIn me`lumatIna gore, Qarabaq muharibesi zamanI 320 qadIn itkin dusub. Ermeni terefinin boynuna almadIqI azerbaycanlI girov qadInlarIn sayI 43 neferdir. Esirlikde olen azerbaycanlI qadInlarIn sayI ise 243 nefer teskil edir.

Dovlet BaytarlIq Komitesinden aldIqImIz me`lumata gore, hele ki, Avropa olkelerinden Azerbaycana idxal edilen et ve et mehsullarInda dabaq xesteliyi askar edilmeyib. Komitedeki menbelerin dediyine gore, Avropada heyvanlarda dabaq xesteliyinin askar edilmesinden sonra respublikaya daxil olan et ve et mehsullarInIn yoxlanIlmasI ve ekspertizadan kecirilmesi daha da sertlesdirilib. Qeyd edek ki, sozugeden xestelik hava-damcI, geyim ve ayaqqabI vasitesile de yayIlIr. Beynelxalq qaydalara esasen hava limanlarInda dezinfeksiya “xalca”larI dosenmelidir. Xestelik qeyde alInan dovletlerden her hansI bir olkeye axIsIb gelen butun sernisinler sozugeden “xalca”larIn uzerinden kecib getmelidirler. Bundan basqa sernisinlerin yukleri de sanitar qaydasInda yoxlanIlmalIdIr. Xususile qeyd etmek lazImdIr ki, dabaq xesteliyi qeyde alInan olkelerden biri de Turkiyedir. Bu olke ile de AzerbaycanIn elaqeleri barede elave nese demeye bizce ehtiyac yoxdur.
P.S. Son anda aldIqImIz me`lumata gore, QIrqIzIstanda 130 bas mal-qarada sozugeden xestelik qeyde alInIb.

Bu gun 8 mart beynelxalq qadInlar bayramIdIr. Eslinde bu bayram esasen kecmis postsovet mekanIna daxil olan olkelerde qeyd edilir. Ne dayanIr 8 mart qadInlar bayramInIn arxasInda? Neye gore bu bayram yasayIr? HansI inam, assosiasiya, fikir ve ya umidin bu tarixle elaqesi var? Her defe sozugeden tarix yaxInlasdIqda men rastIma cIxan- 8 mart bayramI ile elaqedar yazI yazmaqa hazIrlasan jurnalistlerden sorusmusam: axI ne ucun biz mehz bu gunu qeyd edirik? Yox-yox men qadInlar bayramInIn qeyd olunmasInIn eleyhine deyilem. Sadece bilmek isteyirem, inqilabcI Klara Setkinin tesebbusu ile ne ucun mehz 8 mart gunu mueyyenlesdirilib. Meselen, mene aydIndIr ki, noyabrIn 7-ni ne ucun bayram edirdiler. Yaxud, mayIn 1-ni (en azI resmi versiya bundan ibaretdir ki, mayIn 1-i Cikaqoda zehmetkeslerin numayisi kecirilib). Eger insanlar motivi belli olmadan bu gunu bayram kimi qeyd edirlerse, qeribe deyilmi bu? Qeyd: Azerbayacan Sovet EnsiklopediyasInda Klara Setkin haqqInda deyilir: “Setkin 5.7.1857-ci ilde Saksoniyada (Viderau) anadan olub. 1933-cu ilde vefat edib. Setkinin tesebbusu ile 1910-cu ilde sosialist qadInlarInIn beynelxalq Kopenhagen konfransI kecirilib. Hemin konfransda martIn 8-ni beynelxalq qadInlar bayramI kimi qeyd etmek qerara alInIr”. Vessalam. Mehz ne ucun bu gunun mueyyenlesdirilmesi muemmalI qalIr. Alman, fransIz, ingilis bele veziyyetde ancaq Janna D`arkIn adInI ceke biler. Lakin Klara Setkin milliyetce yehudidir. Yehudi tarixinde bele bir fiqur var - Esfir. Revayete gore, bir cox esrler bundan evvel Esfer oz xalqInI tirandan xilas edib. O hadiselerle baqlI revayetler uzun esrlerdir ki, yehudilerin yaddasIndadIr. Yehudi xalqI her il qIsIn qurtarmasI ve yazIn baslamasI zamanI Purim bayramInI qeyd edir. Ehtimal olunur ki, “beynelxalq qadInlar bayramI gunu”nun te`sis edilmesi zamanI Purim bayramI martIn 8-ne dusurmus (ay teqvimine gore hemin bayram her il 1 gun geriye dusur). Her il Klara Setkine bayramIn tarixini deyismek duzgun cIxmazdI, subhelenerdiler... Her halda, men bele dusunurem: yanIla da bilerem...

MartIn sonuna kimi her 2-3 metro vaqonundan birinde telekameralar qurasdIrIlacaq. Hemin kameralarIn komeyi ile masinistler oz kabinelerindeki monitorlar vasitesile salonlardakI veziyyete nezaret ede bilecekler. YaxIn gelecekde ise her bir vaqonda bele kameralarIn qurasdIrIlmasI planlasdIrIlIr. Bu isler BakI Metropoliteninin modernlesdirilmesi layihesi cercivesinde heyata kecirilir. Qeyd edek ki, 1999-cu ilin mart ayInda bele kameralarIn ilk desti metronun “Elmler AkademiyasI” stansiyasInda qurasdIrIlIb. BakI Metropliteni Idaresinin reisi TaqI Ehmedovun fikrince, elektron sistemler vasitesile nezaretin heyata kecirilmesi sernisin axInInI qeyde almaqa, statistik me`lumatlar hazIrlamaqa, elece de tehlukesizlik tedbirlerinin mohkemlendirilmesine imkan verir. Bu sistemin musbet cehetlerinden biri de kameralarIn lente aldIqI kadrlarIn 10 gun muddetine qoruyub saxlanIlmasIdIr. T.Ehmedovun dediyine gore, yaxIn gelecekde butun stansiyalarda avtomatlasdIrIlmIs nezaret menteqelerinin qurasdIrIlmasI, hemcinin guzestli tebeqe ucun maqnit kartlarIn istehsalI da nezerde tutulur. Bu layihe heyata kecirilerken issiz qalan 164 nezaretci diger so`belere kocurulecek. Cozugeden layihe Metropolitenin daxili vesaitleri hesabIna maliyyelesdirilir. Bele ki, 1998-ci ilden “Kommet” reklam agentliyi Metropolitenin stansiyalarInda, metro vaqonlarInda reklam yerlesdirilmesinden bu struktura 8 milyard manat vesait kocurub. Metropolitenin stansiyalarIna birlesen yeraltI kecidlerde yerlesdirilen ticaret obyektlerinden ise 577 milyon 344 min manat vesait daxil olub.

8 MartI, eslinde, hec vaxt mentiqi bayram hesab elememisem. Ona gore ki, qadInIn diqqete bir gun yox, hemise ehtiyacI var. Amma bu ilden 8 Mart menim ucun basqa bir me’na kesb etmeye baslayIb... Nezerimde bu gunde bir acIlIq, teessuf, keder calarlarI emele gelib... YadImdadIr, mektebde birinci partada oturmaq ustunde usaqlar arasInda qIrqIn duserdi. Amma bu serefli yerin daimi sakinleri olan Seville mene hec kim deyib-dolasmazdI. Yeqin ona gore ki, sinifde boyca en kasIblarI biz idik. Ele yasca da onlardan balacaydIq. Her ikimiz mektebe 6 yasImIzda gelmisdik. Duzdur, sonrakI illerde boyumuz o birilerinden o qeder de secilmirdi, amma nedense ne usaqlar, ne de muellimler bizi yerimizden terpetmek meselesini qaldIrmadIlar. Belece, Seville men duz 11 il yanasI sIralarIn birinci partasInda qonsu olduq. Vur-tut qonsu. Bizi birlesdiren cox sey olsa da, refiqe ola bilmedik. Evvel-evvel niyesini tapa bilmirdim. Sonralar basa dusdum ki, bizi ayIran baxIslarImIzIn, zovqlerimizin muxtelifliyiydi. Meselen, menim en cox Novruz bayramI xosuma gelirdi, Sevilinse 8 Mart. Isteyirdi hemin gun hamI onu tebrik etsin, hediyye baqIslasIn, ozu de tek oqlanlar yox, qIzlar da. Mektebde oxuduqumuz 11 ilde zovqu deyismedi. Yeqin mektebden ayrIldIqImIz bu 11 ilde de deyismez. Bu gun 8 MartdIr... Goresen, qadIn koloniyasInda bu gun qadInlarI tebrik edecekler? ...Sevil axI indi ordadIr... Duz ikinci 8 MartdIr ordadIr. Hele bundan sonra on 8 MartI da orda olacaq. InanmIram, cetin ordakI qadInlar bir-birilerini tebrik edeler. Kisilerse... onlarIn yaxsI halda buradakI qadInlara munasibeti... nese, me’lum meseledir. AqlIma ilk gelen ora getmek fikri olur. Amma tez de fikrimden dasInIram. Oten ilin dekabrInda, yeni il erefesinde onunla “icerideki” gorusum yadIma dusur. Meni ora pese maraqI aparmIsdI. Seville de yemekxanada rastlasdIm... Mektebi qurtarandan gorusmemisdik. 11 il var idi arada. Evvel tanImadI, belke de tanImaq istemedi. Mense insafsIzcasIna onun xatirelerini oyatdIm... On deqiqelik sohbetde neleri yada salmadIq?! Muellimlerimizi, dersden qacmaqImIzI, danlanmaqImIzI... qayqIsIz mekteb illerinin en sirin, en kovrek xatirelerini... Qeribedir, biz ancaq dunenden danIsdIq, indimiz barede bir kelme de kesmedik... Soyuq qarsIlamIsdI, ayrIlanda berk-berk qucaqladI meni. Sanki menimle beraber en xosbext gunlerini tutub saxlamaq isteyirdi. YanaqlarI boyu suzulen yaslarI gorende, birden-bire ozumu gunahkar hiss eledim. Mene ele geldi ki, gorusum ona qarsI en boyuk edaletsizlik oldu. Ozum de istemeden onun alIsdIqI ve yaxud da alIsmaq istediyi ahengi pozmusdum. Cetin hemin gece onun gozune yuxu gederdi... CIxanda 38 yasI olacaq. Bilmirem, o vaxta qeder 8 Marta - qadInlar gunune munasibeti deyisecek, ya yox. Arzu edirem deyismesin... BayramIn mubarek!

Xeber verildiyi kimi BakI Seher Icra Hakimiyyetinin bascIsI HacIbala AbutalIbov paytaxtda fealiyyet gosteren bar ve diskotekalarIn saat 24-den sonra calIsmaqInI yasaq eden qerar qebul edib. Bu barede BakI meriyasIndakI menbelerden elde etdiyimiz me`lumata gore, AbutalIbovun serencamI yalnIz 4-5 ulduzlu mehmanxanalarIn eylence obyektlerine samil edilmeyib. Lakin hemin obyektler de seher rehberliyinin resmi razIlIqI esasInda fealiyyet gostere bilerler. Hemcinin herbi hisselerin, tedris muessiselerinin, mualice-tibb obyektlerinin yaxInlIqIndla yerlesen, spirtli ickilerin ve tutun me`mulatlarInIn satIsI ucun lisenziyasI olmayan barlarIn da fealiyyetine qadaqa qoyulub. Lakin butun qadaqalara baxmayaraq BakIdakI bar ve diskotekalarIn boyuk bir hissesi saat 24-den sonra fealiyyetini davam etdirir. Bele ki, bar ve diskotekalara giris artIq arxa qapIdan heyata kecirilir. Bu cur obyektlerin yaxInlIqInda bar sahiblerinin nezaretcileri dolanIr. Onlar kimin iceri buraxIlIb-buraxIlmasI barede bar xidmetcilerine isare verirler. Qeyd edek ki, BakI Seher Bas Polis Idaresinin me`lumatIna gore, paytaxtda 270-280-e yaxIn bar ve diskoteka fealiyyet gosterir.