Azerbaycan rehberliyi bu munaqisenin edaletli ve bizim dovlet maraqlarImIz cercivesinde helline yetmek ucun her iki yolun kombinasiyasInI daima goz onunde saxlayIr, sadece olaraq cesidli sebebler uzunden bunun her defe xususi olaraq vurqulanmasI zeruri deyil. Hec kese ele gelmesin ki, Azerbaycan rehberliyi tenzimleme prosesine tamamile dar cercivede ve alternativsiz bir istiqametde yanasIr. Ye`ni bizim atalar meselinde deyildiyi kimi, “qurdla yoldaslIq et, amma comaqI unutma” prinsipi hemise quvvede ve gundelikdedir. Odur ki, Azerbaycan iqtidarInIn DaqlIq Qarabaq tenzimlenmesi ile baqlI tutduqu yolu bu qeder besit tecevvur etmeye esas yoxdur. - Sozlerinizden bele cIxIr ki, Azerbaycan dovleti munaqiseni cozmek ucun indi ErmenistanIn bizi tehrik etdiyi muharibe variantIna hemise hazIrdIr, lakin bu yolu tutmaqdan once butun daxili siyasi, regional ve beynelxalq sertlerin elverisliliyi nezere alInmalI, olculub-bicilmelidir? - Subhesiz. Muharibe yalnIz herbi emeliyyatlar, insani resurslar, texniki hazIrlIq ve herb elmi demek deyil. Muharibe siyasetdir ve onun butun cehetleri, butun kontekstlerde mumkun inkisaf istiqametleri zerger deqiqliyi ile olculub-bicilmelidir. Bu, elahidde meharet, mudriklik ve siyasi fehm teleb eden prosesdir ve birinci addIm atIlarken onun en son neticesi deqiq gorunmelidir. Eks teqdirde heqiqeten avanturaya celb oluna ve neticesi aqIr ola bilecek teleye duse bilersen. - Bu gunlerde Tofiq Zulfuqarov ve Eldar Namazov terefinden ictimaiyyete teqdim edilen konsepsiyaya munasibetinizi bilmek maraqlI olardI... - Once bir seyi vurqulayIm ki, hemin senedde, ele muelliflerin ozlerinin de e`tiraf etdiyi kimi, yeni hec ne yoxdur. Ye`ni orada eks olunan muddealar muelliflerin dediyi kimi, yalnIz 1997-ci iledek deyil, ondan sonra ve indi de Azerbaycan rehberliyinin heyata kecirdiyi prinsiplerdir. ‚stelik, Azerbaycan prezidenti orada gosterilenleri daha incelikle ve murekkeb variasiyalarda heyata kecirir. O ki qaldI hemin senedde gosterildiyi kimi, guya Azerbaycan rehberliyinin 1998-ci ilden sonra ozunu ancaq sulhsever kimi gostererek danIsIqlar prosesinde tesebbusu elden vermesine, bu tamamile yanlIs tesevvurdur. Azerbaycan prezidenti siyasetin butun calarlarInI derinden bilen sexs kimi, her beyanatIn yerini ve zamanInI olduqca deqiq hesablayIr. Tutaq ki, olke bascIsI her cIxIsInIn sonunda deyir ki, baxIn, eger mesele sulh yolu ile hell olunmasa, biz muharibeye baslayacaqIq, yaxud filan tedbiri goreceyik ve s. AxI eger bu meqam onsuz da goz onunde tutulursa, bunu addImbasI tekrarlamaqa ne ehtiyac var. Eksine, bu aparIlan siyasetin effektini itirer, ona menfi seciyye getirer. Azerbaycan oz torpaqlarInI guc yolu ile isqaldan azad etmek huququnu her zaman ozunde saxlayIr, onu hec kim elimizden ala bilmez. Lakin eger sulh yolu ile neyese nail olmaq ucun azacIq imkan qalIbsa, ondan istifade olunmalIdIr. ‚mumilikde ise Azerbaycan dovleti istenilen halda yurdlarIndan zorla didergin salInmIs vetendaslarInI hemin torpaqlara qaytaracaq. O ki qaldI “Humanitar emeliyyat” adlandIrIlan tedbire, bir seyi unutmaq lazIm deyil ki, nece adlandIrIlmasIndan asIlI olmayaraq bu, herbi emeliyyat, ye`ni butun elementleri ile muharibe olacaq. Cunki ermeni quvveleri isqal etdikleri erazilerin butun perimetri boyunca genis istehkamlar, havadan ve yerden mudafie sistemleri ve s. qurublar. Bundan elave, hemin eraziler minalanIb ve onlar strateji noqtelerde qerar tutublar. Bu, meselenin herbi-texniki terefi. Diger terefden, bele bir “Humanitar emeliyyat” siyasi noqteyi-nezerden, beynelxalq rezonans baxImIndan aprobasiyadan kecmeli, ye`ni BMT, ATET-le hemsedr olkelerle, qonsu dovletlerle muvafiq danIsIqlar aparIlmalIdIr. Ye`ni bu isler gorulmelidir ki, biz herbi emeliyyatlara baslayanda ona munasibetin nece olacaqInI deqiq bilek. Subhesiz ki, bu addIma munasibet birme`nalI olmayacaq, beynelxalq birlik onu ele-bele asanlIqla beyenmeyecek. Lakin hamI bilmelidir ki, Azerbaycan bele bir emeliyyatI hec vaxt istisna etmeyib ve etmir. - Bes Azerbaycan rehberliyi qeyd etdiyiniz siyasi aprobasiyanI kecirmeyi planlasdIrIrmI? Meselen, BMT Tehlukesizlik SurasInda muvafiq mesele qaldIrmaq, hemsedr ve region dovletleri ile dialoqa baslamaq niyyetleriniz varmI? - Elbette, bu isler gorulmekdedir. Azerbaycan parlamenti bu gunlerde BMT bas katibine, Tehlukesizlik SurasInIn sedrine, yeri gelmisken, bu selahiyyeti Ukrayna heyata kecirmeye baslayacaq, ATET sedrine, ABS, Rusiya ve FransanIn prezidentine yaranmIs veziyyetle baqlI genis muraciet gonderecek. Meclisdeki muzakirelerde prezident de istirak etdiyinden bu mektublar onun da movqeyini eks etdirmekle umumilikde dovletin adIndan gonderilecek. Bundan elave, BMT Tehlukesizlik SurasI qarsIsInda muvafiq mesele qaldIrIlacaq. Bu meqsedle prezident Ukrayna rehberliyi ile meslehetlesmeler aparIb. Rusiya ile muvafiq dialoq aparIlIr ve umid edirik ki, bu olke munaqisenin hell olunmasInda heqiqeten imkanI daxilinde olan te`sirli rolunu oynaya biler. Bunun muqabilinde ise Azerbaycan ozunun dovlet maraqlarIna xelel getirmemekle Rusiya ile herterefli emekdaslIqa hazIrdIr. Eyni munasibeti biz Iranla da qurmaq ezmindeyik. Bildiyiniz kimi, Iran mutemadi olaraq DaqlIq Qarabaq munaqisesinde AzerbaycanIn edaletli movqeyini destekleyen ve ErmenistanI tecavuzkar adlandIran beyanatlarla cIxIs edir. Biz cox isterdik ki, Iran dovletinin munaqisenin hellinde oynayacaqI rol da onun bu beyanatlarIna uyqun olsun... - Turkiye barede ayrIca sorusmaq isterdim. Prezidentin martIn 12-de baslanacaq seferinden Turkiyenin bu konfliktin hellinde istirakIna dair hansI elametdar neticeni gozlemek olar. Sizce, ErmenistanI indiki movqeyinden dasIndIrmaq ucun Turkiyenin siyasi te`sir rIcaqlarI ne derecede realdIr? Bundan elave, artIq bele bir mulahize de seslenir ki, Azerbaycan rehberi meselenin herbi musteviye kece bileceyini nezere alaraq Turkiyeden herbi yardIm isteyecek. Bu barede ne deye bilersiniz? - Bu cox muhum bir seferdir ve o bir nece gun davam edecek. Iki qardas ve strateji terefdas olkenin muxtelif meseleler uzre mutemadi olaraq meslehetlesmesine boyuk ehtiyac var. Turkiyeye boyuk hey`et gedir, orada be`zi senedlerin imzalanmasI da gozlenilir. Sozsuz ki, Turkiyedeki danIsIqlarda DaqlIq Qarabaq tenzimlenmesi mustesna yer tutacaq. Bu mesele Turkiyenin prezidenti ve bas nazirinden tutmus ordu rehberliyinedek butun seviyyelerde muzakire edilecek. O cumleden bayaq qeyd etdiyim taktiki addImlar da Turkiye rehberliyi ile genis muzakire olunacaq. Turkiye Ermenistan-Azerbaycan munaqisesinin hellinde siyasi imkanlarIndan istifade edir, AzerbaycanIn edaletli movqeyini butun seviyyelerde destekleyir. Baxmayaraq ki, bu se`yler Ermenistana hansIsa real te`sir rIcaqlarI qisminde yeterli deyil, amma biz bunu cox yuksek qiymetlendiririk. Turkiye umumiyyetle bu regionda sulh, tehlukesizlik ve inkisaf ucun muhum rol oynaya biler. Teessuf ki, bizimle danIsIqlarda olduqu kimi, Turkiye ile munasibetlerde de Ermenistan adekvat ve xosmeramlI qarsIlIq gostermir. Halbuki bu qarsIlIq olarsa, Ermenistan Turkiyenin de sayesinde muhum regional emekdaslIqa qosula biler. O ki qaldI Turkiyenin Azerbaycana hansIsa herbi yardIm gostermesine, bizim aramIzda indiyedek bununla baqlI muvafiq sazis imzalanmayIb. Elbette, bu cox teessufedicidir, amma faktdIr. Halbuki bele bir sened hele 3-5 il once ortaya cIxa bilerdi. Ola bilsin ki, sefer gedisinde bu yonde hansIsa danIsIqlar getsin, bu barede hec ne deye bilmerem. Her halda biz Turkiye ile qarsIlIqlI herbi yardIm haqqInda muqavile, yaxud pakt baqlamaqa hazIrIq ve eyni meramIn Turkiye terefden gosterilmesi de arzuedilendir.