Bosluq bu gunden uz dondermeye netice verir. Ve sonda hemin yasanmIs dovre - nezerimizde qIzIl sayIla bilen dovre ve o illerin adamlarIna ustunluk veririk. Bu gunun xatIrlananIn heyatInIn her hansI bir tarixi meqamI ile - doqumu ve ya vefatI ile baqlIlIqI olanda ise, yadetme artIq vacib olur. 11 mart - 24 mart - Besir Seferoqlunun olum ve olum gunleri (elbette ki, fiziki olum).
Xatirelerini danIsmasI ucun onunla uzun muddet bir sehnede calIsmIs (uzun muddet deyende, ne qeder yasadI ki, ne qederini de sehnede ola) senet yoldasI, sonradan onu “Musiqili Komediya TeatrInda islediyim uzun iller erzinde senetine hormet etdiyim, sevdiyim terefmuqabillerden biri”, - deye xatIrlayacaq xalq artistimiz Nesibe xanIm ZeynalovanIn qapIsInI doyduk.
“O illeri yadIma saldIqca gorurem ki, doqrusu, onunla baqlI ele bir xatirem de yoxdur. Baxmayaraq ki, biz aktyorlar cox vaxt bir yerde olurduq. O vaxtlar Besir idi, Lutfeli idi, men idim, umumiyyetle, hamImIzIn arasInda qalIn perde var idi. Bir-birimizle zarafat, laqlaqI etmezdik, uzaqdan-uzaqa dolanardIq. Besir Seferoqlu haqqInda deye bilerem ki, heqiqeten de cox gozel insan idi. Cox iste’dadlIydI. Ecel aman verseydi, o hele ne qeder rollar, yaddaqalan obrazlar yarada bilerdi. Onunla axIrIncI tamasam S.Elesgerovun “Hardasan, ay subaylIq” eserinde olmalI idi. Mesqlere birge basladIq. Amma onun xesteliyi imkan vermedi oynamaqa. Yerine basqasInI de’vet etdiler. Besir Seferoqlu sehne ucun yaranmIsdI. Cox teessuflenirem ki, qismeti bele getirdi. O, her seyin yaxsIsIna layiq insan idi. Mene ele gelir, indi de onun yeri gorunur” - Nesibe xanImIn bize deyecekleri bu qeder oldu...
Besir Seferoqlu taleyi, omru, qismeti barede bundan artIqInI deye bilecek kimse, maraqlI faktlar axtarIsI ile menbe unvanladIqImIzdan doqum gunune nezerde tutduqumuz yazInI olum gunune hazIrlaya bildik. Bir de ne ferqi var ki... Besir Seferoqlunu yad etmek isteyenler ucun onun adIna bezenmis stol etrafIna yIqIsmaqla Fexri xiyabandakI mezarI ustune toplasmalarI arasInda ne ferq ola biler?
Besir Seferoqlu (11.3.1925 - 24.3.1969) - AzerbaycanIn sovet aktyoru. Azerbaycan SSR-nin xalq artisti (1968). 1942-ci ilden Azerbaycan Musiqili Komediya TeatrInda cIxIs edir. Besir Seferoqlu yaratdIqI obrazlarda nadanlIqI, geriliyi, riyakarlIqI qamcIlamIs, sehne realizmine sadiq olmusdur. Onun ifasIna ince yumor, me’nalI gulus, zengin mimika ve s. cehetler xas idi. Esas rollarI: Uzun (“Toy kimindir?”, A.Mesedibeyov), Salyanski (“Gozun aydIn”, F.Emirov), HacI Kerim (“HacI Kerimin aya seyaheti”, A.Rzayev), Mesedi Ibad (“O olmasIn bu olsun”, ‚.HacIbeyov), Polis reisi (“Milyoncunun dilenci oqlu”, S.Elesgerov) ve s. “Ulduz” (1964), “Ehmed haradadIr?” (1964), “Xoca Nesreddinin 12 qebri” (1967) ve s. filmlere cekilmisdir. “Bize birce xal lazImdIr” musiqili komediyasInIn libretto muellifidir.
Bu, Besir Seferoqlu haqqInda Azerbaycan Sovet EnsiklopediyasInda verilmis me’lumatdIr. Besir Seferoqlu ozunden sonrakI nesillere bu teqdimatla ve bir de kohne, qIrIq lentlerde yasayan obrazlarI ile tanIdIlIr.
Bu ise onun ozu haqqInda danIsdIqlarIdIr:
“Men qastrollar zamanI eslen hansI rayondan olmaqIm haqqInda qeribe me’lumatlara rast gelirem. CoxlarI BakInIn DaqlI mehellesinden, Deveci rayonunun Pirebedil kendinden olduqumu deyirler. Heqiqetde ise men Quba rayonunun Rustov kendindenem. UsaqlIq illerim bu kendde kecmisdir. Atam Seferi tez itirmisem. Sonra BakIya kocmusuk. BakIdakI 132 nomreli mektebin binasInda evveller 14-cu mekteb yerlesirdi. Men bu mektebde oxuyurdum”
Eslinde, onun harada doqulub boya-basa catmasInIn ele bir ehemiyyeti de qalmamIsdI. YazIlarda yer almasa da, doqmalarInIn danIsdIqIna gore, atasI o hele korpe olarken, yatalaq xesteliyinden vefat edib. Cesedi yandIrmasInlar deye, geceyken qohumlarI onu torpaqa tapsIrIblar. Amma muemmalI qalan bu fakt Besir Seferoqlunu sonradan coxlarI ile uzlesdirir. Onun ve atasInIn qohumlarI olduqunu israr edib qapIsInI doyenler cox olmasa da, az da deyildi. Ve her defe de eyni sohbetler, eyni faktlar, eyni xatIrlamalar. Be’zilerini qIzI Afaq xanIm indi de xatIrlayIr...
Amma butun bu sohbetlerin Besir Seferoqlu senetine qetiyyen ne aidiyyetI, ne de te’siri vardI. O vaxtlar sehne, senet hec bir soz-sohbetin ayaq acIb yeriye bilmediyi toxunulmaz bir aralIq idi. Ele bir aralIq ki, onun cazibesi Besir Seferoqlunu cox tez tilsime salmIsdI.
“Bir defe pioner bas deste rehberiyle Genc TamasacIlar TeatrIna getdim. YaxsI yadImdadIr. Burada “Celyuskinciler” tamasasI gedirdi. Bu, menim baxdIqIm birinci tamasa idi. Artistlerin mehareti meni valeh etdi. O gunden artist olmaq arzusu ile yasamaqa basladIm. Anam QIzIlgul Eli Bayramov adIna qadInlar klubu nezdindeki tikis sexinde isleyirdi. Men tez-tez onun yanIna geder, klubdakI dram derneyinin mesqelelerine hevesle baxardIm. YaxsI yadImdadIr. Bir defe meni gonderdiler ki, gedib baqcadan bacImI getirim. BaqcanIn is vaxtInIn qurtarmasIna hele bir saat vardI. Kluba qacdIm. Burada dram derneyinin mesqelesi gedirdi. BasIm mesqeleye ele qarIsdI ki, bir de ayIlIb gordum, axsam saat on birdir...
Derneyin mesqelelerine tamasa etmekden zovq alIrdIm. Bir gun axIr ki, men de yadlarIna dusdum. Derneyin rehberi Huseynbala Zeynalov mene Cefer CabbarlInIn “Sevil” pyesinde Gunduz rolunda oynamaqI teklif etdi. Sevincimin heddi-hududu yox idi. Bu e’timadI serefle doqrultdum. Az sonra derneye rehber tesdiq olunan Aqaselim ManaflI menim inkisafIma boyuk komeklik gosterdi ve men Denizcilerin Medeniyyet Evinde cIxIs elemeye basladIm.”
Besir Seferoqlunun senete gelisi bele olub. Hele o vaxt ozunun de bu maraqIn ciddi ve ya qeyri-ciddiliyini te’yin etmediyi bir vaxtda teatra olan adi hevesi onu medeniyyet evinin kicik sehnesine getirdi. Bu kicik sehnenin onun taleyinde mo’cuzeli bir rol oynayacaqIna o ozu de cetin inanardI. Helelik isleyir, tapsIrIlan rollarI bildiyi, bacardIqI kimi oynamaqa calIsIr, boyuk senete tramplin olacaq sehnenin cazibesinden cIxa bilmirdi. Gunlerin birinde, nehayet ki, onu gorduler...
“Biz “Oluler” komediyasInI gostererken Musiqili Komediya TeatrInIn rejissoru Niyaz Serifov da salonda imis. Tamasa qurtaran kimi o meni yanIna caqIrdI. Elimi berk-berk sIxIb tebrik etdi. Musiqili Komediya TeatrIna de’vet olundum. Bir sehne aktyoru kimi yetismeyimde respublikamIzIn xalq artisti, iste’dadlI komediya rejissoru kimi sohret tapmIs Semsi Bedelbeylinin emeyi, qayqIsI xususile boyukdur.”

(ArdI var)