|
|
|
| 24 Mart, 2001. Senbe ¹32(255)|Heftede II, IV, VI gunler tezelenir |
 |
Cenubi Qafqazda NATO herbi bazalarInIn yerlesdirilmesi regionda sulhu mohkemlendiren esas amillerden biridir. Bu sensasiyalI beyanatI mudafie naziri Sefer Ebiyev ABS herbi quvveleri Avropa KomandanlIqInIn bas komandan muavini general-leytenant Karlton Fulfordla gorusunde verib.
Nazirin sozlerine gore, Qafqazda sabitliyi pozan birinci quvve tecavuzkar Ermenistan dovletidir. Ermenistan oz havadarlarInIn komeyile Azerbaycan torpaqlarInIn 20 faizini isqal edib. Neticede isqal olunmus erazilerde dusmen SilahlI Quvvelerinin nezaretsiz qruplasmasI yaradIlIb ve bu gun hemin quvvelerden Azerbaycana te’sir vasitesi kimi istifade edilir. “Ne ucun NATO-nun herbi bazalarInIn Qafqazda yerlesdirilmesi haqqInda fikirlesmemeli? Bu, Qafqazda sulhu mohkemlendiren esas amillerden biri olar ve burada situasiyanI pozmaqa cehd eden dovletleri sakitlesdirer. Ermenistan-Azerbaycan munaqisesini hell etmek ucun ise hec bir variant istisna olunmayIb,” - deye S.Ebiyev vurqulayIb.
Fulford cavab sozunde bildirib ki, NATO bazalarInIn Qafqazda yerlesdirilmesi ideyasI celbedicidir ve bu barede fikirlesmeye deyer. O hemcinin Turkiye ve Azerbaycan arasInda herbi elaqelerin mohkemlendirilmesi ve inkisafInI alqIslayIb. O deyib: “Turkiye NATO-nun guclu quvvelerinden biridir. Onlara boyuk reqbetimiz var. Onlarla her bir temasInIz sizin ucun faydalIdIr”.
Gorus zamanI terefler hemcinin Ermenistan - Azerbaycan munaqisesi etrafInda hazIrkI durumu ve umumilikde regiondakI herbi-siyasi veziyyeti muzakire edibler. Bu barede Mudafie Nazirliyinin metbuat xidmeti me’lumat yayIb.
XatIrladaq ki, Azerbaycanda NATO bazalarInIn yerlesdirilmesi ideyasI ile ilk defe 1999-cu ilde xarici siyaset meseleleri uzre kecmis dovlet musaviri Vefa Quluzade cIxIs edib. Mudafie nazirinin dunenki beyanatInI serh eden V.Quluzade memnuniyyetle qeyd edib ki, vaxtile onun soylediyi fikirler indi Azerbaycan rehberliyinde daha cox basa dusulur. “Zaman gosterdi ki, menim teklifim uydurma deyil, gunumuzun herbi-siyasi reallIqa esaslanIb,” - deye o vurqulayIb.
Azerbaycan prezidenti Heyder Eliyev kimya senayesi muessiselerinin (“Azerkimya” Dovlet Sirketinin 17 muessisesi), masInqayIrma senayesi muessiselerinin (16 muessise) ve yanacaq-energetika kompleksi muessiselerinin (ARDNS-nin 67 muessisesi, “Azeriqaz” QSC-nin 8 muessisesi, “Azerenerji” ASC-nin 3 muessisesi) ozellesdirilmesi barede serencamlar imzalayIb.
Serencamlara esasen, kimya ve masInqayIrma senayelerine aid bir sIra muessiseler investisiya musabiqesi yolu ile, be`zileri ise qanunvericilikde nezerde tutulmus diger usullarla ozellesdirilecek.
Dovlet EmlakI Nazirliyine (DEN) tapsIrIlIb ki, ozellesdirilecek yanacaq- energetika muessiselerinin ozellesdirilme usullarInI ve zeruri hallarda onlarIn ozellesdirilmesine dair mehdudiyyetleri mueyyen etsin.
Nazirler Kabineti ise bir ay muddetinde kicik su elektrik stansiyalarInIn ozellesdirilmesine dair teklifler hazIrlayaraq dovlet bascIsIna teqdim etmelidir.
Ozellesdirmede yerli investorlarla yanasI, xarici investorlarIn da istirakIna icaze verilib. Ozellesdirmeye cIxarIlan muessise ve teskilatlarIn rehberleri hemin muessiselerin ozellesdirilenedek ve ya sehmdar cemiyyete cevrilenedek idare olunmasIna, onlarIn emlakInIn qorunub saxlanmasIna sexsen mes`uliyyet dasIyIrlar.
Avropa SurasI (AS) insan haqlarI uzre ekspert qrupunun mart ayIna nezerde tutulan seferi aprelin sonu - mayIn evvelinedek te’xire salInIr.
Bu barede me’lumat veren diplomatik menbe bildirib ki, martIn sonunadek Azerbaycan insan haqlarInIn veziyyetine dair hesabatI AS-ye teqdim etmelidir. Bundan sonra Strasburqda AS strukturlarInda bu senede baxIlacaq. Sonra plan tertib edilecek. Plana esasen AS ekspertleri Azerbaycan rehberliyi, icra ve mehkeme orqanlarI numayendeleri, hemcinin yerli huquq mudafiecileri ile dialoq aparacaq.
Casusluqda ittiham olunan Amerika ve Rusiya diplomatlarInIn qarsIlIqlI olaraq olkeden cIxarIlmasI Rusiya ve ABS munasibetlerine menfi te’sir gostere biler. AzerbaycanIn xarici siyaset meseleleri uzre kecmis dovlet musaviri Vefa Quluzade bu gunlerde Moskva ve Vasinqton arasInda baslayan casusluq qalmaqalInI serh ederken bu fikirde olduqunu bildirib.
Me’lumdur ki, Rusiya ABS erazisinde “total casusluqla” mesquldur. V.Quluzadenin fikrince, kecmis Vasinqton administrasiyasI buna dozumle yanassa da, Bus administrasiyasI bu meseleye bigane qalmayacaqInI numayis etdirir.
“Rusiya yeniden fovqeldovlet olmaqa calIsIr ve dunya demokratiyasI mecrasInda inkisaf etmek niyyetinde deyil. Buna gore de ABS ve Rusiya arasInda terefdaslIq munasibetlerinin mumkunluyunden danIsmaq lazIm gelmir,” - deye V.Quluzade bildirib. “Moskva ve Vasinqtonun munasibetlerinde yaranan gerginlik Qarabaq nizamlanmasIna mane ola bilermi” sualIna politoloq musbet cavab verib. Moskva Ermenistan - Azerbaycan munaqisesinde amerikalIlarIn irelileyise nail olmasIna manecilik torede biler. Buna gore de Ki Uest gorusunde Ermenistan ve Azerbaycan prezidentlerinin gorusu neticesiz qala biler.
XatIrladaq ki, dunen ABS-In RusiyadakI muveqqeti isler vekili Con Orduey RF XIN-ne caqIrIlIb. Ona bildirilib ki, dord amerikalI diplomat “rersona non grata” e’lan olunub ve yaxIn gunlerde RusiyanI terk edecek. Bir gun evvel amerikalIlar bir nece rusiyalI diplomatI olkeden cIxarIb ve bildirib ki, iyulun sonlarInadek daha 45 diplomat olkeden cIxarIlacaq.
Bu il yanvarIn 24-de gece saat 23.50-de seherin merkezinde yerlesen “ASKKO” barInda bas vermis qanlI munaqise ile baqlI Nesimi Rayon Prokurorluqunda mustentiq Museyib Sirinovun rehberliyi ile aparIlan istintaq artIq yekunlasmaq uzredir.
XatIrladaq ki, hemin olay neticesinde Cecenistan vetendaslarI Xalid Dunayev ve Islam Baxayev barda qetle yetirilmisdiler. Hadise zamanI yaralanan daha iki cecen - 20 yaslI IsmayIl Muzullayev ve 30 yaslI Samxan Bizsultanov baresinde de hebs-qeti imkan tedbiri secilib.
Hadisenin esas “qehreman”larI cecenler olsa da, barda isleyen hemvetenlerimiz de teqsirsiz deyil. Buna gore de muttehimler kursusunde 5 nefer azerbaycanlI da eylesecek. Mustentiq M.Sirinov bir hefteye onlarIn adlarInIn acIqlanacaqInI bildirerek, cinayet isine mehkeme baxIsInIn AqIr Cinayetlere Dair Isler ‚zre Mehkemede kecirileceyini soyledi.
Bu ilin aprel ayIndan vetendaslara qeydiyyat vesiqesinin verilmesine baslanacaq. Qeydiyyat vesiqelerini yerli polis so`beleri verecek. Bu barede Daxili Isler Nazirliyi Pasport ve Qeydiyyat Idaresinin reis muavini Hafiz Memmedov bildirib. Onun sozlerine gore, KanadanIn Makner sirketi 74 rayonda komputer sistemi qurub, merkezi baza yaradIlIb.
H.Memmedov bildirib ki, olkeye 12 milyon qeydiyyat vesiqesi getirilib. Qeydiyyat vesiqelerinin teqdim edilmesine baslandIqdan sonra kecmis SSRI pasportlarInIn quvveden dusmesi ile baqlI muddet qoyulacaq.
Reis muavininin sozlerine gore, olkeye 2 milyon 300 min Azerbaycan vetendasI pasportu getirilib. “Indiyedek cemi 215 min nefer hemin pasportlarI alIb”,- deye H.Memmedov bildirib.
Aprelin 3-de Ki-Uestde (ABS, Florida statI) kecirilecek Koceryan-Eliyev gorusu Ermenistan ucun qurulmus tele ola biler. Bu barede Ermenistan Sosialist Quvveleri Birliyinin (SQB) lideri, kecmis daxili isler naziri Asot Manucaryan Yerevanda metbuat konfransInda bildirib.
ManucaryanIn sozlerine gore, Vasinqton Qarabaq munaqisesinin helli prinsiplerine dair sened hazIrlayIr. Bu konsepsiya ermeni dovleti ucun tehluke yaradIr, cunki bu, “ErmenistanI Turkiye dairesine” salacaq. ABS-In planlarInda Turkiye “Cenubi Qafqaz regionunun sahibi” kimi teqdim edilir. Turkiyeye qarsI yegane quvve Qafqazda oz geosiyasi orbitini saxlamaqa calIsan Rusiya ola biler.
Lakin ManucaryanIn sozlerine gore, Ermenistan neinki RusiyanI oz muttefiqi kimi saxlaya bilmeyib, hetta movqeyini xeyli derecede zeifledib. Cenubi Qafqazda hazIrkI durum “RusiyanI mecbur edir ki, Qerbin nufuzunun berqerar edilmesine yol vermemek ucun regionda sabitliyin pozulmasI sahesinde fealiyyet gostersin”, - deye Manucaryan bildirib.
SQB liderinin fikrince, bele situasiyada “Ermenistan prezidenti vaxt udmaqa calIsmalIdIr”. Buna iki yolla nail olmaq olar: ya danIsIqlarI uzatmaq, ya iste’faya getmek, nece ki, vaxtile Levon Ter-Petrosyan bele etmisdi.
ManucaryanIn fikirlerine gore, Ermenistan xarici siyasi kursunu yeniden Rusiyaya yoneltmelidir. Yerevan Qerbin teklif etdiyi planla razIlasmasa, Moskva ErmenistanI desteklemeye hazIrdIr. Koceryana umidleri bosa cIxan Rusiya Karen Demircyan-Vazgen Sarkisyan tandemine, 1999-cu ilde onlar helak olduqdan sonra Aram Sarkisyan hokumetine “stavka” edib. ManucaryanIn sozlerine gore, sonuncu Ermenistan ve Azerbaycan arasInda erazi mubadilesile baqlI Qerbin planlarIna manecilik toretmeye razIlIq verib. Oz novbesinde Rusiya Meqri elektrik stansiyasInIn tikilisi, ErmenistanIn budce kesirinin baqlanmasI, onlarla ermeni muessisesi ucun Rusiya terefdaslarInIn axtarIlmasI ve herbi yardImla baqlI ohdelikler goturub. SQB lideri bildirib ki, bu gun Rusiya hesab edir, Ermenistan hakimiyyeti ikili oyun oynayIr.
Bu gunlerde ermeni silahlI quvveleri ErmenistanIn Yexeqnadzor rayonu terefden Azerbaycan Ordusunun NaxcIvan Muxtar RespublikasI Babek rayonu yuxarI Buzqov ve Kermecataq kendlerindeki movqelerini muxtelif nov silahlardan atese tutub. Texminen 5 saata qeder davam eden atIsma neticesinde Azerbaycan Ordusunun 1 esgeri helak olub.
Bu barede ilkin me`lumatI SilahlI Quvvlerimizin yerlesdiyi kendlerin sakinleri veribler. Me`lumatlara gore, helak olan esger herbi xidmete yola dusduyu Serur rayonunda torpaqa tapsIrIlIb. AtIsma zamanI bir nefer esgerimizin yaralandIqI soylenilir. Me`lumatda o da bildirilir ki, bas veren insident zamanI ermeni silahlI birlesmeleri daha cox itki veribler.
Mudafie Nazirliyi metbuat xidmetinin rehberi, polkovnik Ramiz Melikov ise Azerbaycan-Ermenistan serhedinde bas veren insidentle baqlI yayIlan xeberleri tekzib edib. Ramiz Melikovun acIqlamasIna gore, son bir nece gunde Azerbaycan-Ermenistan serheddinde ve ya ordumuzun temas xettinde ateskes pozulmayIb. Mudafie Nazirliyinin sozcusu meseleye bele aydInlIq getirib: “Ye`qin ermeniler ova cIxIbmIs. AtIsma olmasI barede xeber yayan yerli ehali de ele bilib ki, Azerbaycan-Ermenistan cebhesinde insident bas verib. Ona gore de yerli ehaliden alInan me`lumat resmi dairelerde tesdiq olunmamIs yayIlmamalIdIr”.
|
