|
|
|
| 27 Mart, 2001. Cersenbe axsamI ¹33(256)|Heftede II, IV, VI gunler tezelenir |
 |
XatIrladaq ki, Manhettenin merkezinde yerlesen Alternativ Incesenet Muzeyi qeyri-ordinar ve konseptual terzde calIsan ressamlarI birlesdiren yegane qurum sayIlIrdI. Reklam ve soubiznesin esas tekanverici quvvesine cevrilen pop-art ressamlarInI “istehsal” eden muzey maliyye cetinlikleri ucbatIndan neheng sergi salonlarIndan imtina etmeli olub. Hal-hazIrda muzey ekspozisiyasInI ve arxiv kolleksiyalarI teskil eden orijinal senet eserleri yalnIz Internet-de izlemek olar.
Muzey rehberi Cino Rodriqesin dediyine gore, artIq bu qeyri-kommersiya teskilatInIn hec bir icare, arxiv ve postservis problemi yoxdur. “TanInmamIs ressamlarIn promouter funksiyasInI sade ofis strukturu da gerceklese biler” deyen Rodriqes kibersferada daha boyuk potensial gorunduyu vurqulayIb.
Ekonomik elverisliye esaslanan sayt teskilatcIlarI neheng sebekenin tanItIm imkanlarInI azad ekspozisiyadan ustun tuturlar. Alternativ Incesenet Muzeyinin novbeti “alternativi” orijinallIqI ile secilse de son tekliflerden biri ola biler...
P.S. “Kutlevi medeniyyet” anlamI son gunlerini yasayIr. Onu daha cox kutle ucun nezerde tutulan “ferdi istismar obyekti” kimi xarakterize etmek olar. InformasiyanI vizual sekilde qavramaqIn ve onu analiz etmeyin arasInda olan ferq, kinoteatrda ve videomaqnitofonda izlenen eyni filmin ferqliliyini teskil edir. Kinoteardan mehrum olmaq, vizual anlayIslarIn kutle umumiliyi anlayIsIndan mehrum etmek demekdir. Ferdilesmis informasiya menbeyi ise, sessiz aq-qara sinematoqrafI xatIrladIr. Onun intonasiya ve dialoqlarInI yalnIz jestler ve mimika evez etdiyi kimi, virtual muzeylerin monitor heyatInI format cIlIzlIqI ve server nasazlIqI evez edecek...
Her bir sade reklam eserinin arxasInda neheng sirket ve konsernlerin coxsaylI xidmet strukturu ve onu idare eden marketinq so`besi yerlesir. 1984-cu ilde gencler ucun geyim istehsalI uzerinde profillesen “Benetton” italyan moda evi aztanInan fotoressam Olivyero Toskani reklam so`besinin rehberi vezifesine te`yin edir.
Ele o zamandan e`tibaren Toskani “Benetton”u meshurlasdIran bir cox skandal plaktalarIn, o cumleden QICS-e yoluxmus ABS prezidenti R.ReyqanIn fotomontajInIn, Bosniyada oldurulmus serb esgerinin qanlI paltarI, deri renglerinin ve irqlerin ferqliliyini eks etdiren fotoeserlerin muellifi olmusdur. Reng koloritlerinin secim terzi ve sujet motivleri eyni “United Colors of Benetton” (Benettonun birlesmis rengleri) sloqanI altInda umumilesir.
Fotoqraf ozu “eslinde olmayan ve yalnIz istenildiyi zaman kutle suuruna meqsedyonlu sekilde yeridilen” provokasiyanIn olmasInI redd edir. Onun fikrince, adi eserin provokasiyaya donmesi ucun zaman, dovlet sistemi, tehsil seviyyesi ve ictimai faktorlarIn ust-uste dusmesi vacibdir. Bu tipli reklam istehsalatInIn prioriteti insanlarI cox adi ve adiliyi qeder derin anlamlar haqqInda dusunmeye vadar edir.
Senet sabotajInIn hec bir qaydasI yoxdur: o yalnIz cemiyyetin kutle dusuncesinden radikal sekilde ferqlenen nezer noqtesidir. Onun sozsuzluyu parlaq simvolika elementleri ile evez edildiyi kimi, onun yasama muddeti de umumi anlayIslarIn deyisilmesi ile baqlIdIr.
Texminen bu qeyri-normal evolusiya prosesi qedim sivilizasiyalarIn ebedilik simvolu-svastikanI fasistlerin qeddarlIq remzine cevirmisdir.
1991-ci ilde Toskani, sonralar “Benetton” konserninden musteqil calIsan, Color jurnalInI buraxIr. “Reklamda ve heyatda provokasiya elementlerinden istifade etmek, icaze ve qadaqanIn nazik serheddinde balans etmekdir” deyen fotoressam senetin de primitiv zovq ve sedevr serheddinde balasn etdiyine inanIr.
Devid Stuart reklam industriyasInIn en tanInmIs simalarIndan biridir - Surrealist fotoressamIn yaradIcIlIqInI teskil eden ironik fotoeksperimentler ise, bu senet novunun daha genis imkanlarIna isare edir. Adi fotocekilisi neheng rengli fonlarla, pop-art element ve modelleri ile satiranI cemlesdiren senet eserleri Stuart senetinin individual tekrarolunmazlIqInI teskil edir.
Devidin dediyine gore, o sadece “normallIq icinde abstrakt gorunus” axtarIsIndadIr. Onu anlamaq ucun sadece umumi suur yerdeyismesi etmek yeterlidir. HeyatIn renglerini konseptual tapIntIlarla zenginlesdirmek arzusuna olan “Levi`s”, “Volvo”, “Sony” ve “Air France” sirketlerinin marketinq so`beleri mehz Devid StuartIn dunyagorusune guvenir.
Get-gede reklam orijinallIqIna ve ticaret markasIna ideya umumiliyine diqqet yetiren istehlakcI ucun, StuartIn adi seviyyede incesenet sedevrleri daha da aydIn ve yaxIndIr.
AldIqI qonorarlarI yeniden senete qaytaran StuartIn “Kelem” qIsametrajlI kinofilmi Sankt-Peterburq ve Berlin kinofestivallarInIn xususi mukafatIna ve kritiklerin “surrealizm sedevri” adIna layiq gorulub.
Onun “Fish Race” (BalIq yurusleri) adlI fotoisi AGFA sirketinin ekspertleri terefinden “Ilin fotosu”, Kann festivalI terefinden ise “Press&Poster Gold”mukafatInI qazanIb.
|