|
|
|
| 27 Mart, 2001. Cersenbe axsamI ¹33(256)|Heftede II, IV, VI gunler tezelenir |
 |
Bu gun AzerbaycanIn isqal olunmus Xocavend rayonunun Kuropatkino kendi sahesinde Ermenistan-Azerbaycan cebhesinin temas xettinde ATET-in novbeti monitorinqi kecirilecek.
Monitorinqde Azerbaycan terefden ATET-in hazIrkI sedrinin sexsi numayendesinin sehra yardImcIlarI polkovnik-leytenant Anton Xerdic ve Miroslav Vimetal istirak edecek.
Temas xettinin qarsI terefinde ise monitorinqi ATET sedrinin sexsi numayendesi Anjey Kasprsik ve onun sehra yardImcIsI Vladimir Tolkac kecirecek.
Me’lumatI Mudafie Nazirliyinin metbuat xidmeti yayIb.
Gurcustan-Turkiye serhedinde Vale nezaret-buraxIlIs menteqesinde odlu silahdan acIlmIs atesle qetle yetirilmis iki gurcu serhedcinin cesedi tapIlIb. Serhedcilerin avtomatlarI hadise yerinde tapIlmayIb. Bu barede Gurcustan Serhed Departamenti me’lumat yayIb.
Axaltsixide Gurcustan serhed qosunlarInIn 3 saylI destesinde xidmet eden sIravi Andquladze ve Ivanidzelerin cesedlerini karaul reisi askar edib.
Bas verenlerle baqlI Turkiye terefe me’lumat verilib. Gurcustan Dovlet Departamenti emeliyyat-axtarIs qrupu Axaltsixiye gonderilib. Qrupa qerargah reisi Korneli Saliya bascIlIq edir. Departamentin sedri, general-leytenant Valeri Cxeidze de hadise yerine gedib.
Axaltsixi serhed destesinde heyecan siqnalI e’lan olunub. Gurcustan dovlet serhedi fevqel’ade rejimde qorunur.
ErmenistanIn mudafie naziri Serj Sarkisyan hazIrda Qarabaq munaqisesi zonasInda herbi emeliyyatlarIn yeniden baslanmasI tehlukesinin olmadIqIna emindir.
Bu barede nazir martIn 25-de Ermenistan ictimai televiziyasInIn “Orakarq” proqramInda cIxIsInda bildirib. O, fikirlerini cebhe xettinde situasiyanIn qiymetlendirilmesi ve Azerbaycan Ordusunun gundelik heyatInda her hansI deyisikliyin olmamasI ile izah edib.
Lakin SarkisyanIn fikrince, bu, o demek deyil ki, bir ay ve ya bir ilden sonra situasiya deyismeyecek ve herbi emeliyyatlarIn baslanmasI ehtimalI artmayacaq.
“Demkonqres (klassikler) olkedeki siyasi partiyalarIn Qarabaq munaqisesinin nizamlanmasIna dair once qebul etdiyi qerarlara sadiqdir”.
Bu barede DK sedri Isa Qember qurumun dunenki toplantIsIndan sonra kecirilen brifinqde bildirib. Onun sozlerine gore, sohbet DK-nIn fevralIn 22-de, Milli Muqavimet HerekatInIn martIn 1-de qebul etdiyi qerarlardan gedir.
Hemin prinsiplere gore, DaqlIq QarabaqIn statusu AzerbaycanIn isqal olunmus erazileri azad olunduqdan, qacqInlar oz yurdlarIna qayItdIqdan sonra mueyyen edilmelidir. Ermenistanda yasayan azerbaycanlIlara da oz yurdlarIna qayItdIqdan sonra analoji status verilmelidir. DK-ya daxil olan partiyalar Ermenistanla teslimci sulh sazisi imzalanmasInIn qeti eleyhinedir.
I.Qember bildirib ki, martIn 28-de “Ermenistan-Azerbaycan munaqisesinin hazIrkI durumu. Demokratik quvvelerin vezifeleri” adlI “deyirmi masa” kecirilmesi qerara alInIb. Eyni zamanda 1918-ci ilin martInda ermeni dasnaklarInIn Azerbaycanda toretdiyi soyqIrImI anmaq ucun martIn 31-de de “deyirmi masa” kecirilecek.
Musavat basqanI DK Meclisinin formalasdIqInI, partiyalarIn quruma numayendelerini mueyyen etdiklerini, ilk iclasIn ise aprelin 7-ne te’yin edildiyini deyib.
PartiyalararasI GUOAM-In (Gurcustan, Ukrayna, Ozbekistan, Azerbaycan, Moldova birliyi) yaradIlmasI ideyasInI DK-ya daxil olan partiyalarIn desteklediyini deyen I.Qember bu mesele barede GurcustanIn, OzbekistanIn, MoldovanIn siyasi quvvelerile danIsIqlar aparIldIqInI bildirib.
AzerbaycanIn mudafie naziri Sefer Ebiyevin NATO bazalarInIn Azerbaycanda yerlesdirile bilmesi barede beyanatI analitikler arasInda birme`nalI qarsIlanmayIb.
Politoloq Vefa Quluzade bu beyanatIn her halda be`zilerinin dediyi kimi, “siyasi nasIlIq” ve ya “hakimiyyetin bohranI” kimi qeleme verilmesini yanlIs hesab edir. Onun sozlerine gore, diplomatik gedislerde bu cur ikitireli movqelerin olmasI normal haldIr: “Azerbaycan terefi bununla Ruisyaya jest edir. NATO meselesi gundeme gelenden sonra Rusiya Qarabaq probleminin helli istiqametinde ciddi addImlar atmalIdIr. Cunki Rusiya NATO-nun Azerbaycana getirilmesini qetiyyen istemir. Bu baxImdan resmi BakI bu cur beyanatlarla Kremli emeli addImlar atmaqa sovq etmek isteyir”.
Vefa Quluzadenin sozlerine gore, Rusiya ile ABS-In munasibetlerinin keskinlesdiyi bir donemde resmi Moskva ermenilere hec bir tezyiq etmeyecek: “Rusiya ErmenistanIn guzeste getmesine imkan vermeyecek. Lakin Ki Vest danIsIqlarIndan sonra ABS 907-ci duzelisi leqv etmelidir. Hemcinin Ermenistana beynelxalq sanksiyalar tetbiq olunmalIdIr”.
MTN sozculeri bildirir ki, Ermenistana qayIdandan sonra ozune qesd eden Tiko Tikoyan Azerbaycan terefine konullu teslim olubmus.
Bu gunlerde ErmenistanIn SNARK agentliyi Yerevanda cIxan “Qolos Armenii” qezetine istinaden kecmis herbi esir Tiko TikoyanIn intihar etmesi barede me`lumat yayIb. Me`lumatda bildirilir ki, guya Azerbaycanda esirlikde iken isgenceler verildiyinden T.TikoyanIn psixi durumu pislesib, son neticede o, heyatIna qesd edib. XatIrladaq ki, ErmenistanIn Araqato rayonu Ria Taza kend sakini, 1980-ci il tevelludlu ve milliyyetce kurd olan Tiko Davidovic Tikoyan 1998-ci ilde heqiqi herbi xidmete caqIrIlIb ve Azerbaycanla hemserhed bolgelerdeki hisselerden birine gonderilib. Milli Tehlukesizlik Nazirliyinden “Bizim ESR”e verilen me`lumata gore, sIravi esger Tikoyan 2000-ci il may ayInIn 30-da Azerbaycan Ordusunun Qazax rayonu istiqametindeki movqelerine yaxInlasaraq konullu teslim olub. O bu hereketini Ermenistan ordusunda ozbasInalIqIn hokm surmesi, esgerlerle amansIz reftar edilmesi ile elaqelendirib. TikoyanIn sozlerine gore, xidmet muddetinde defelerle doyulub, tehqirlere me`ruz qalIb ve alcaldIlIb. Dozulmez serait onu konullu esir dusmeye mecbur edib. O hele 1999-cu il iyun ayInIn ortalarInda Azerbaycana qacmaq istese de minalanmIs saheleri kece bilmediyi ucun geri qayItmalI olub. T.Tikoyan te`kidle Azerbaycandan sIqInacaq isteyib ve Ermenistana qaytarIlacaqI teqdirde orada olduruleceyini dile getirib.
SNARK agentliyi daha sonra iddia edir ki, guya T.TikoyanIn esir dusmesi faktI Beynelxalq QIrmIzI Xac Komitesinden gizledilib. MTN-nin acIqlamasIna gore ise, onun konullu teslim olmasI barede beynelxalq teskilat derhal me`lumatlandIrIlIb, hetta Milli Tehlukesizlik Nazirliyinin tecridxanasInda saxlandIqI muddet erzinde komitenin BakI numayendeliyinin muntezem nezareti altInda olub. Beynelxalq QIrmIzI Xac Komitesinin emekdaslarI TikoyanIn saxlanma seraiti barede de her hansI qeyd ve ya irad bildirmeyib.
MTN sozculerine gore, T.TikoyanIn guya ermeni esaretinden qaytarIlmIs azerbaycanlI esgerle eyni kamerada saxlanIlmasI ve doyulmesi haqqInda me`lumat SNARK agentliyinin novbeti uydurmasIndan basqa bir sey deyil. Bele ki, beynelxalq teskilatlarIn emekdaslarI, musteqil huquq mudafiecileri, hetta Ermenistandan gelmis numayendeler de Milli Tehlukesizlik Nazirliyinin tecridxanasInda olmus, her defe oradakI seraitin ve muveqqeti saxlanIlanlarla reftarIn beynelxalq huquq normalarIna cavab verdiyini qeyd etmisler.
Mehz Azerbaycan terefinin te`kidi neticesinde Tiko Tikoyan diger ermeni herbi esiri Misa Muradyan ile birlikde 2000-ci il iyul ayInIn 28-de Beynelxalq QIrmIzI Xac Komitesi BakI numayendeliyinin vasiteciliyi ile Ermenistanda esirlikde saxlanIlan Azerbaycan vetendaslarIna deyisdirilib.
MTN resmileri bildirir ki, resmi Yerevan T.TikoyanIn esirlikden qaytarIldIqdan 9 ay sonra intihar etmesi sebeblerini Ermenistanda axtarmalIdIr.
Qarabaq probleminin helli ile baqlI bir-birine zidd beyanatlarIn sayInIn artmasI novbeti danIsIqlarIn kecirilmesi ucun zeruret yaradIb.
Problemin helli ile baqlI danIsIqlar bu defe Stokholmda bas tutdu. Elde etdiyimiz me`lumatlara gore, Rusiya ve Fransa dovlet bascIlarInIn Stokholm gorusunde Qarabaq problemi muzakireye cIxarIlIb. Hemcinin, Rusiya ve Fransa prezidentlerinin gorusunde 3-6 aprelde Ki Vestde kecirilecek Azerbaycan ve Ermenistan dovlet bascIlarInIn gorusu de gundemde olub. Stokhlom gorusunde prezidentlerin Qarabaqla baqlI apardIqlarI danIsIqlarIn tam mezmunu barede teferruatlI me`lumat ise acIqlanmIr.
SSRI daqIlandan sonra kecmis postsovet mekanI olan dovletlerin serhedlerinde yaranmIs problem dunen nehayet ki, muzakireye cIxarIldI.
AldIqImIz me`lumatlara gore, Azerbaycanla Rusiya arasIndakI “serhed qalmaqalI”nI hell etmek ucun dunen her iki dovletin resmi sexsleri Mahacqala seherine yIqIsIblar. KomissiyanIn iclasInda AzerbaycanIn ve RusiyanIn ekspertleri istirak edib. Komissiya serhedde her bir mubahiseli eraziye gore, ortaq mexrece gelmelidir. Onu da deyek ki, danIsIqlar Rusiya ve AzerbaycanIn topoqrafiya ve kartoqrafiya uzre mutexessislerin teqdim etdiyi senedler esasInda qurulacaq. Bu barede aldIqImIz me`lumatda bildirilir ki, erazi mubahiselerinin hell edilmesi ucun duzenlenen tedbir mart ayInIn 29-da yekunlasmalIdIr.
XatIrladaq ki, bu istiqametde indiye kimi mueyyen vaxtlarda muzakireler olsa da, onlarIn hec birinin neticesi olmayIb. Ekspertlerin fikrince, mehz buna gore, Mahacqala danIsIqlarI heddinden artIq gergin seraitde kececek. DanIsIqlarIn bu cur gerginlesmesine sebeb Azerbaycan-Rusiya serhedinin heddinden artIq murekkeb olmasIdIr. Cunki ele senedler var ki, orada serhed bir kendin ten ortasIndan kecir. Bele cIxIr ki, Azerbaycan erazisinde olan bir kendin yarIsI bizim, qalan hissesi ise RusiyanIn olmalIdIr. Bu cur mubahiseli kendlerin sayInIn 10-dan artIq olduqunu nezere alsaq, danIsIqlarIn hansI seviyyede gedeceyini tesevvur etmek mumkundur. Dovletler arasInda razIlaslasmalar elde edilenden sonar kend sakinleri ile de danIsIqlar aparIlacaq.
|