Onunla gorusun oyatdIqI ilk teessuratI, daha deqiq desek, teeccubumu sizlerle bolusmek isteyirem. Sovket xanImIn telebesi olasan, Sexavet Memmedovla bir sehneye cIxasan, ancaq bu senete baqlanmayasan. Gunlerin birinde her seyi atIb, muellimlik esqine dusesen. Qeribe gelmir? AxI en azI adInI cekdiyim senetkarlarIn simasInda bu senete vurulmamaq mumkun deyil. Ancaq Almaz uzun ayrIlIqdan sonra senete donende, ye’ni hele indi senete baqlIlIq duyduqunu dile getirir. Allah-taalanIn sesini esirgemediyi konulsuz bendesi bu yaxInlarda “Muqam” TeatrIna donen Almaz OrucovadIr. Sovket xanImIn uze vurmasa da, ozluyunde daha umidle baxdIqI telebe, Sexavet Memmedovunsa sesinin soraqIna arayIb tapdIqI sehne yoldasI.
Ilk andaca oyatdIqI teeccub hissi sohbetimizin axarInI mueyyenlesdirir. Ve biz kecmise qayIdIrIq. - Neslimizde yegane musiqiciyem. Bunu ona gore deyirem ki, atam, anam ve xalamIn cox gozel sesi olub. 50-ci illerde (illeri deqiq bilmirem) Respublika uzre kecirilen muqam musabiqesinde her ucu birinci yeri tutub. O dovru gorenler belke de bu imzalarI xatIrlayarlar: Adil Quliyev, Seyran Quliyeva, Simuzer Quliyeva. Tesevvur edin, hec biri bu senetin arxasInca getmeyib. Indinin ozunde de qeyri-adi sesleri var, acIqI, onlarIn yanInda oxumaqdan cekinirem. XalamIn sesi xususen ferqlenir. Muqam musabiqesinin qalibi kimi, onu o vaxt opera teatrIna da de’vet edibler.
CorusacaqsInIz ki, niye bunu davam etdirmeyibler? O vaxt senete munasibet birme’nalI olmayIb; xususen de rayon yerinde. Harda ise bunu neslin adIna qebahet sayIrmIslar. AnamIn da cox zabiteli bir emisi olub. Ele bir defe deyib ki, “bizim nesilden oxuyan cIxmayacaq”. Bu sozle de mesele hell olunub. Respublika musabiqesinde qazandIqlarI uqur ise, boyuklerin fikrince, usaq sIltaqlIqIymIs. Evde bilende ki, sesim var, hamIlIqca dediler: “Sen bu senetin ardInca getmelisen”. Ozlerinin heyata kecirmedikleri arzularI menim simamda gerceklesdirmek istediler. Onun ucun de orta mektebi qurtaran kimi, ozleri senedlerimi yIqIb Asef ZeynallI adIna Musiqi Texnikumuna verdiler. Xosbextlikden, bunu taleyimin en xos hadisesi sayIram, Sovket xanImIn sinfinde tehsil aldIm. Sovket xanIm muqamIn temizini, kokunde olanI oyredirdi. Onun sintezlere munasibeti hemise menfi olub. Teessuf ki, indi qatIb-qarIsdIrIrlar. Genclerin belke de gunahI yoxdur. Kimden oyrenmeyinden cox sey asIlIdIr. Hergah menim bextim getiribse, belke de basqalarInI qInamaqa haqqIm yoxdur. Sovket xanImdan ders almIsam, Sexavet Memmedov ise ilk defe elimden tutub meni sehneye cIxarIb. - Cexavet Memmedovla nece tanIs olmusunuz?
- O vaxt “Genclik teqdim edir” verilisi Sovket xanImIn telebelerinin istirakI ile konsert proqramI hazIrlamIsdI. Ilk defe Sexavet Memmedov meni o verilisde gorub. Gorunur, sesim xosuna gelib. Bir gun dersde idim, geldiler ki, seni axtarIrlar. Sexavet Memmedov idi, meni “Qarabaq” ansamblIna de’vet eledi. ‚mumiyyetle, ister Sovket xanIm, isterse de Cexavet Memmedov yalnIz senetin sirlerini oyretmirdiler. Telebelerini az qala aile uzvu kimi qebul edirdiler. Be’zen ozumuz de teeccublenirdik ki, bu qeder boyuk urek sahibi olmaq mumkundurmu? AyrI-ayrIlIqda her bir telebeye diqqetle yanasmaqa en azI hovsele gerekdir.
Sovket xanIm, adeten, dersleri bize evde kecirdi. QapIdan iceri giren kimi, birinci sorusurdu, “yemek yemisiniz, susuzluqunuz yoxdur”. Telebelerin butun qayqIlarI ile maraqlanIrdI. Ekseriyyetimiz de rayondan gelmisdik, seher muhiti bizim ucun tamamile yad, uzaq idi. Sovket xanImIn analIq nevazisini (ayrI cur deye bilmirem) bele bir veziyyetde duyurduq; o bizim en yaxIn doqmamIz idi. - Almaz, senete ilk gelisinizden ele senetkarlarla unsiyyetde olmusunuz ki, ister-istemez onlarIn adI yolunuzda “yasIl” isIq yandIrIb. Ancaq maraqlIdIr ki, bele bir veziyyetde siz uze cIxmadInIz, tanInmadInIz? Hetta senetden de aralandIqInIz vaxtlar oldu.
- Bilirsiniz, senetin gerek fanatI olasan, urekden baqlanasan. O da, yalan ne deyim, mende yoxdur. Hele indi-indi bu heves yaranIr. E’tiraf edim ki, o da anamgilin, yaxInlarImIn tehriki ile. Xususen de anam senete bigane munasibetimle barIsmIr. O, senetin ardInca gede bilmese de cox hevesli olub. Belke de ozume qalsa idi, indi tamam ayrI bir sahede calIsIrdIm; hetta arada senetden tamamile aralanmaq fikrine de dusmusdum. Pedaqogika ile maraqlanIrdIm, bir muddet mektebde ders de dedim.
- Onda ne eceb qayItdInIz. Bele basa dusuruk ki, yaradIcIlIqInIzda fasile yaranmasInda aile heyatI qurmaqInIzIn te’siri yoxdur. Sadece, ozunuzu bu senetde gormursunuz?
- Eledir. Ancaq mene ele gelir ki, senete baqlIlIqIm yaranIr. Belke de yanIlIram. Her halda indi bu ovqatI yasayIram. Aile heyatI quranda ozluyumde fikirlesirdim ki, senet artIq geride qaldI. Mulahizelerim, suurum bele deyir, urek ise, nece deyerler, tamam ayrI havada olur: “QayIt, qayIt”.
- E’tiraf edirsiniz ki, imkanlarInIza baxmayaraq, senetde tesadufusunuz. Tesadufluyun sexsi keyfiyyetlerinizle baqlIlIqI var?
-Elbette. Tekliyi cox sevirem, tunlukle aram yoxdur. ‚mumiyyetle, qapalI insanam. Sexsi keyfiyyetlerimle senet aleminin ab-havasI hec uzlasmIr. Diqqet merkezinde olanda, meselen, sehneye cIxanda, insanlarIn nezerlerinin mene tuslandIqInI gorende, ozumu cox narahat hiss edirem.
- TanInmaqdan daha cox, gorunmemeye ustunluk verirsiniz.
- Sohretli olmaqdan qorxuram.
- Sizin senetin ozelliyi ondadIr ki, hamI zirveye, sohrete can atIr. Sohret onlar ucun bir nov uqurlarInIn tentenesidir. Sizse, sohretden cekinirsiniz. Sozun duzu, bu fikriniz aqlabatan deyil.
- Sohret zirvedir. Ancaq bilirsiniz, bir gun o zirveden ele asaqI yuvarlanIrsan ki, hec xeberin de olmur. Dunen sohreti qibte doquran senetci bir de gorursen, tamamile unudulub. Bax, bu dehsetdir! Hemise bundan qorxuram.
- Sohretden cox unudulmaqdan qorxursunuz... O yolu basa catmamIs, qorxu hiscini sizde ne oyadIr?
- Gozumun qarsIsInda olanlar.
- AdlarInI cekmek istemirem. Ancaq o senetkarlarIn yaradIcIlIqI neinki illeri, lap esrleri bele yola salacaq.
- Sohbet senetcinin yaradIcIlIqIna olan munasibetden, onun sevilib, sevilmemeyinden deyil, sIrf senetcinin ozune beslenilen munasibetden gedir. Lap cox-cox sonralar da onu seve-seve dinleyecekler, ne olsun? SaqlIqInda o diqqet, qayqI ile ehatelenmirse, senetinin behresini gormurse, sonra onu nece xatIrlamalarInIn ne me’nasI?
- Sohretden qorxan Almaz ozunu ulduz yaqIsInda nece hiss edir?
- Cox pis. Kim oxuyur, ele bilir ulduzdur. Halbuki, ulduzluqdan eser-elamet yoxdur. Sozun esl me’nasInda senetin ulduzlarI olan senetkarlarImIz hec vaxt buna getmeyibler. Eminem ki, Sovket xanIm indi yasasaydI, ona ulduz demeyi umumiyyetle qadaqan ederdi. O zaman te’riflere bele yol vermirdi. Amma indi cox qeribe veziyyet yaranIb; dusunceler, psixologiya tamam deyisib. Gerceklikle seslesmeyen teqdimatlar, en yaxsI halda ise, qeyri-tevazokarlIq.
- Mueyyen fasileden sonra senet alemine hansI ovqatla gelirsiniz? Yerinizi tapacaqInIza eminsiniz?
- Elbette. En azI ona gore ki, coxluqun icinde secilmek daha asandIr. Hec kimin xatirine deymek istemirem, ancaq sirr deyil ki, bu coxluqun icinde senet sahibleri barmaqla sayIlIr. Bir de axI, indi cenete daha inamla gelirem; ardIcIl mesqul olmaq fikrindeyem. “Muqam” TeatrInda isleyecem. “Muqam” merkezi haqqInda da kifayet qeder me’lumatInIz yeqin ki, var. Arif QazIyev, Islam Rzayev sayesinde erseye gelen “Muqam” TeatrInda deyerli senetciler toplanIb.
- Oten illerle muqayisede, xalq musiqisi xaricde daha cox seslenerek, boyuk maraqla qarsIlansa da, ozumuzde qeribe bir veziyyet musahide olunur. MuqamIn dinleyici auditoriyasI daralIb. Ve bu gun muqamI sona qeder dinleyenlere de az tesaduf edilir...
- Heqiqeten de, muqamIn auditoriyasI cox daralIb. TamasacI auditoriyasInIn gutleviliyi mueyyen zumre ile evezlenib. Neye gore bele olub, sebebleri gorunduyunden de belke artIqdIr. Bir onu deyim ki, bunun bir sebebi de ozumuzle baqlIdIr. Kifayet qeder calIsmIrIq.