|
|
|
| 4 May, 2001. Cume|¹49(272)|Heftede II, IV, VI gunler tezelenir |
 |
Gozlenilmez serencam
Olke prezidenti bir cox nazirlik ve idarelerde
bir-birini tekrarlayan funksiyalara son qoydu
|
Olke prezidenti Heyder Eliyevin serencamI ile yeni Iqtisadi Inkisaf Nazirliyinin yaradIlmasI, yumsaq dilde desek, hamI ucun gozlenilmez oldu. Bele cIxIr ki, Ticaret ve Iqtisadiyyat Nazirliyinin bazasInda Ticaret ve Senaye Nazirliyinin yaradIlacaqInI bildiren bir sIra hokumet uzvleri dovlet idareetme strukturlarInda gozlenilen deyisiklikler barede sona kimi me`lumatlandIrIlmayIbmIslar. Me`lumdur ki, yeni iqtisadi struktur uc nazirliyin (dovlet emlakI, iqtisadiyyat ve ticaret), Antiinhisar Siyaseti ve Sahibkarlara Komek Komitesinin, Xarici Investisiyalar Agentliyinin bazasInda formalasdIrIlIr. Bir meqam xususile celb edir ki, bu gozlenilmez qerar AzerbaycanIn Beynelxalq Valyuta Fondu ile ucillik emekdaslIq proqramInIn imzalanmasI erefesinde verilib. HansI ki, bu proqramIn imzalanmasI BVF ekspertlerinin olkede aparIlan struktur islahatlarIndan razI qalmasIndan sonra mumkundur.
Iqtisadiyyat Nazirliyi bir vaxtlar Nazirler Kabinetinde islahatlar aparmaqla onu funksional idareciliye kecirmeyi teklif edirdi. Bu meqsedle en evvel idarelerin ucotunun aparIlmasI ve funksiyalarIn inventarizasiyasI teklif olunurdu. Sonra ise funksiyalara muvafiq olaraq idarecilik orqanlarI mueyyen olunmalI idi. Bunun da neticesinde bir-birini tekrarlamaqdan qacmaq mumkun olacaqdI.
IqtisadcIlar terefinden ilkin inventarizasiyanIn aparIlmasIndan sonra mueyyen olundu ki, sovet dovrunden qalmIs bir cox funksiyalar coxdan beri oz quvvesini itirib. Nazirliklerde ve idarelerde de bir cox funksiyalar qeyde alInmIsdI ki, onlara telebat artIq yoxdur. Ona gore de hazIrkI dovrun ve geleceyin teleblerine uyqun olaraq en evvel strukturlarIn modernlesdirilmesine ehtiyac yarandI. Olke prezidenti Heyder Eliyev bele bir qerarI qebul ederken bir cox nazirlik ve idarelerde bir-birini tekrarlayan funksiyalara son qoydu. Yeni nazirliyin terkibine daxil edilen strukturlardan yeniden teskilatlanmaya daha cox ehtiyacI olan Antiinhisar Siyaseti ve Sahibkarlara Komek Komitesidir. Me`lumdur ki, bu komitenin esas vezifesi qiymet ve tarifleri tenzimlemekle antiinhisar siyaseti aparmaqdan ibaret idi. Lakin bu funksiyalar Iqtisadiyyat Nazirliyinde idi, sozugeden komite ise yalnIz siyaseti heyata kecirirdi. Bu sebebden de ya bu funksiyalarI komiteye vermeli, ya da ki, qiymet siyasetini Iqtisadiyyat Nazirliyi aparmalI idi. Bunun ardInca ise sozugeden strukturlardan biri leqv olunmalI idi. O ki qaldI sahibkarlIqa komek gostermeye, bunun artIq antiinhisar siyasetine hec bir aidiyyatI yoxdur. Qeyd edek ki, sivil cemiyyetde bununla dovlet orqanI deyil, ictimai teskilatlar mesqul olur. Azerbaycanda artIq bele teskilatlar yaranmIsdI. Meselen, Azerbaycan Sahibkarlar KonfederasiyasI is adamlarI adIndan dovlet strukturlarInda cIxIs edirdi. Dovlet sahibkarlIqI lazImsIz idarecilik strukturlarInI yaratmaqla deyil, qanunlarIn tenzimlenmesi ve kreditlerin verilmesi ile desteklemelidir.
O ki qaldI Xarici Investisiyalar Agentliyine, onun taleyi yeqin ki, cox az adamlarI narahat edecek. Oten ilin mart ayInda agentliyin yaradIlmasI haqqInda serencam imzalananda gozlenilirdi ki, o, sahibkarlIqIn inkisafInIn sur`etlendirilmesi ucun investisiya muhitinin formalasdIrIlmasIna, xarici sermayenin celb edilmesi meqsedile koordinasiya isleri ve bu sahede vahid dovlet siyasetinin heyata kecirilmesine xidmet edecek. Sozugeden agentlik musteqil struktur olmalI idi, lakin bir cox dovletlerde, hemcinin MDB olkelerinde buna oxsar strukturlar hansIsa bir nazirliyin bazasInda formalasdIrIlIr. Meselen, QazaxIstanda bele agentlik Antiinhisar Komitesinin terkibindedir.
Lakin bu hal olkeye investisiyalarIn celb edilmesi ile mesqul olan Dovlet EmlakI Nazirliyinin funksiyalarInI tekrarlayan basqa bir qurumun yaradIlmasInI ozunde eks etdirerdi. Bundan basqa, Nazirler Kabinetinin terkibinde xarici investisiyalar so`besi de fealiyyet gosterir.
Odur ki, hele fealiyyete baslamadan Xarici Investisiyalar Agentliyinin leqvi tam mentiqidir.
QIsasI, bununla da birlesme haqqInda ideyanIn ne ucun heyata kecirilmesi tam aydInlasIr. Gelecekde ozellesdirmenin ikinci merhelesi ve dovlet emlakInIn xususi mulkiyyete transformasiyasI zamanI ozellesdirilmis muessiselerin tam me`nada fealiyyet gostermesi ucun seraitin yaradIlmasIna ehtiyac yaranIrdI.
Iqtisadi Inkisaf Nazirliyinin yaradIlmasI xarici investorlarIn tez-tez qarsIlasdIqlarI burokratik engellerin ve bu sebebden de olke iqtisadiyyatIna sermaye qoymaq stimulunun asaqI dusmesinin qarsIsInI alacaq. Bundan sonra xarici investorlar onlarI maraqlandIran suallara, layihelerin baxIlmasIna ve razIlasdIrIlmasIna gore, bir struktura muraciet etmeli olacaqlar.
Xeber verildiyi kimi, prezidentin serencamI ile Iqtisadi Inkisaf Nazirliyine Ferhad Eliyev rehberlik edecek. Prezidentin bu vezifeye ne ucun Ferhad Eliyevi te`yin etmesi de anlasIlandIr. Cunki Ferhad Eliyev Ticaret Nazirliyinde ve Dovlet EmlakI Nazirliyinde islediyi dovrlerde ozunu doqruldub. Onun fealiyyeti AzerbaycanIn ‚mumdunya Ticaret TeskilatIna uzv olmasI ile elaqedar baslanan danIsIqlarla, yerli istehsalIn dircelmesi ve inkisafI ile musayiet olunan ozellesdirilmenin ikinci merhelesinin baslanmasI ile ust-uste dusub. Onun tesebbusu ile muessiselerin dirceldilmesi meqsedile kreditlerin ayrIlmasI ucun Beynelxalq Bankla muqavile imzalanIb. Bundan basqa, analoji layihelerin heyata kecirilmesi ucun hazIrda Beynelxalq Valyuta Fondu ile danIsIqlar aparIlIr.
O ki qaldI Iqtisadiyyat Nazirliyinin makroiqtisadi gostericiler uzre proqnozlarIn hazIrlanmasI funksiyalarIna, olke hokumetindeki menbelerin verdiyi me`lumata gore, bu selahiyyetler gozlenildiyi kimi, Maliyye Nazirliyine verilmeyecek, Iqtisadi Inkisaf Nazirliyine qalacaq.
YaxIn 3-4 gun erzinde dovlet idareciliyi strukturlarInda islahatlarla elaqedar Maliyye Nazirliyinde de deyisiklikler gozlenilir. Eger nezere alsaq ki, BVF ekspertlerinin olkeye seferleri zamanI maliyye, vergiler nazirliklerinin ve Dovlet Gomruk Komitesinin birlesdirilmesi variantInI teklif etmisdiler, onda hazIrkI veziyyetde bu variantIn reallasacaqI istisna teskil etmir. Be’zi mutexessisler hesab edirler ki, dovlet budcesinin sur`etle formalasdIrIlmasI ucun vergileri Vergiler Nazirliyi ve Dovlet Gomruk Komitesi yIqIr, Maliyye Nazirliyi ise yalnIz budce siyasetini formalasdIrIr. Meselen, fikirlesmek olar ki, eger budce siyasetini Maliyye Nazirliyi formalasdIrIrsa, ele vergileri de bu struktur yIqsIn. Ona gore de butun bu qurumlarIn birlesdirilmesi zerureti yaranIr.
O ki qaldI dovlet xezinedarlIqIna, ABS, Turkiye ve diger olkelerde olduqu kimi, bunun ucun musteqil ayrIca struktur yaradIlmalIdIr. Duzdur, bir sIra ekspertler hesab edirler ki, Azerbaycanda bele bir addImIn atIlmasI hele ki, tezdir. Lakin dunya olkelerinin tecrubesi gosterir ki, dovlet xezinesi musteqil fealiyyet gostermeli ve hec bir quruma tabe olmamalIdIr.
Bu movsumde Abseron cimerliklerine giris pulsuz olacaq. Sozugeden mesele barede me`lumat veren BakI Seher Icra Hakimiyyetinin Istehlak BazarI ve Xidmet Departamentinin metbuat xidmetinin rehberi Elabbas BaqIrov bildirib ki, bu movsumden baslayaraq butun arzu edenler evveller pulsuz fealiyyet gosteren cimerliklerden istirahet ede bilerler.
Qeyd edek ki, BakI meriyasInIn verdiyi bu qerar paytaxt sakinlerinin ve seherin qonaqlarInIn yayda dincelmesi ucun aparIlan teskilati islerle elaqedar verilib. Sozugeden departamentin numayendesi bildirib ki, meriya yaxIn gunlerde cimerliklerin temizlenmesi ile elaqedar islere baslayacaq.
E.BaqIrovun sozlerince, yalnIz cetir, sezlonq veren, katerlerde gezintiler teskil eden cimerlikler pullu olacaq. Departament resmisi onu da bildirib ki, sadalanan xidmetleri gosteren, hemcinin serinlesdirici ickilerin satIsI ile mesqul olan butun ozel strukturlar, sahilyanI kafe ve restoranlar oz fealiyyetlerini ticaret qaydalarIna muvafiq olaraq davam etdirecekler. BakIda ticaretin teskili ile baqlI gorulen tedbirler haqqInda me`lumat veren E.BaqIrov soyleyib ki, artIq paytaxtda dondurma satIsIna icazelerin verilmesine baslanIlIb. Te`limata uyqun olaraq dondurma pistaxtalarI parklarda, baqlarda ve seherin diger noqtelerinde fealiyyet gostere biler.
Tebabet elmi beseriyyetin saqalmaz derdlerinden birine cevrilmis QICS-le (qazanIlmIs immun catIsmazlIqI sindromu) mubarizede hele de acizdir. Indiyedek bu xesteliyin mualicesinin tapIldIqI barede yayIlan xeberler sonda yalan cIxIb. Butun bunlara baxmayaraq, tebibler, loqmanlar daim axtarIsdadIrlar...
Dunen redaksiyamIzla telefon elaqesi saxlayan “Ana tebiet” natural gigiyena merkezinin rehberi Ersad Ezimzade oz acIqlamasI ile bizi heyretlendirdi. Azerbaycanda ilk defe olaraq anonimlikden cIxmIs NIV (insanIn immun catIsmazlIqI virusu) dasIyIcIsI 23 yaslI Murad Eliyev haqqInda qezetimizin bu il 21 aprel tarixli sayInda derc edilmis meqaleni oxuduqdan sonra o, hemin gence komek gostermek qerarIna gelib. E.Ezimzade Murad Eliyevi tebii usullarla tam mualice edib, saqalda bileceyine zemanet verdi. O, bir sIra aqIr xesteliklerden, xususen de xercengden eziyyet ceken insanlara sefa verdiyini, QICS-in de tebii usullarla mualicesinin mumkun olduquna inandIqInI soyledi.
Onu da deyek ki, Ersad Ezimzade respublikamIzIn tanInmIs jurnalistlerindendir, hazIrda “Azerbaycan” qezetinin bolge muxbiridir. Sehheti ile elaqedar uzun muddet qeyri-en’enevi ve tebii mualice usullarI ile maraqlanan hemkarImIz ozunun hekimi olub. Sonradan oz sexsi tecrube ve bilgilerini qeleme alaraq “Mo’cuzesiz mo’cuze” adlI kitabInda cap etdirib.
Tebietin mo’cuzesine derin inamI olan hemkarImIzIn QICS-e de qalib gelmek isteyini alqIslayIrIq. E.Ezimzade ile telefon sohbetimizde soz verdik ki, onun Murad Eliyevle gorusmesine yardImcI olmaqa calIsacaqIq. Gorus bas tutarsa, bu barede oxucularImIza etraflI me’lumat vereceyik.
Ali Mehkeme Konstitusiya Mehkemesine sorqu gondererek mehkemeye qeder vetendaslarIn hebsde saxlanIlma muddeti ile elaqedar “Polis haqqInda” Azerbaycan RespublikasI qanununun 21-ci maddesi ile Inzibati Huquqpozmalar Mecellesinin 399-cu maddesi arasInda olan ziddiyyetleri tefsir etmeyi xahis edib.
Bununla elaqedar Konstitusiya Mehkemesinin sedri Xanlar HacIyevin rehberliyi altInda kecirilen iclasda asaqIdakI qerar qebul edilib. Mehkemenin qerarIna kimi cinayet hadisesine her hansI bir aidiyyatI olan sexsin (onlarIn arasInda subheli bilinenler, cinayetin sahidleri, bilavasite zerercekmisler ve s.) hebsde saxlanIlma muddeti “Polis haqqInda” qanunun 21-ci maddesinin 3-cu bendi ve Cinayet Prosessual Mecellesinin 148-ci maddesi esasInda mueyyenlesdirilir. Bele ki, mehkemenin qerarIna qeder yuxarIdakI kateqoriya uzre sexsler 48 saatdan artIq hebsde saxlanIla bilmezler. O ki qaldI inzibati qanunlarI pozmus sexslere, onlarIn saxlanma muddeti Inzibati Huquqpozmalar Mecellesinin 399 maddesine muvafiq olaraq 3 saatdan 3 sutkayadek ola biler.
|