|
|
|
| 10 May, 2001. Cume axsamI|¹51(274)|Heftede II, IV, VI gunler tezelenir |
 |
Sabiq millet vekili, iqtisadcI professor Nazim Imanov bele acIqlama ile cIxIs edib ki, DaqlIq Qarabaq munaqisesinin helli ile baqlI veziyyet AzerbaycanIn ziyanIna deyise biler. Isqal olunmus Azerbaycan erazilerine ABS-In ve diger Qerb dovletlerinin sermaye qoyduqlarInI soyleyen Imanov bunun danIsIqlar prosesinde resmi BakIya ciddi problemler yaradacaqInI iddia edib. >
Siyasi Innovasiya ve Texnologiyalar Merkezinin direktoru Mubariz Ehmedoqlu ise bu tehukeni o qeder de real saymIr. Onun fikrince, DaqlIq Qarabaqa ABS-In hansIsa ciddi sirketinin sermaye qoymasI barede informasiyalar kifayet qeder sehih deyil: “Men ele basa dusurem ki, vasiteciler indiki halda merheleli nizamlama variantIna ustunluk verirler. HazIrda 7 rayonun azad edilmesi ve regiona sulhmeramlI quvvelerin yerlesdirilmesi gundelikde durur. Bele bir seraitde hansIsa sirketin DaqlIq Qarabaqa sermaye qoymasI danIsIqlar prosesinde aktuallIq kesb etmir. Eslinde men de bu fikirdeyem ki, munaqisenin tenzimlenmesi gec-tez iqtisadi faktorlardan asIlI olacaq. DaqlIq Qarabaqda AzerbaycanIn investisiya payI ne qeder cox olacaqsa, ora nezaret imkanlarImIz da bir o qeder cox olacaq. Fikrimce, hec bir ciddi Qerb sirketi DaqlIq Qarabaqa investisiya qoymaqa risq etmeyib. Xarici investorlar ErmenistanIn ozune investisiya qoymurlar, neinki taleyi name`lum olan DaqlIq Qarabaqa”...
Mubariz Ehmedoqlu bu fikirdedir ki, DaqlIq QarabaqIn taleyini azerbaycanlI is adamlarI hell edecek: “HansI dovletin Azerbaycanda investisiyasI coxdursa, hemin dovletin nufuzu ve te’sir imkanlarI da boyukdur. Biz de iqtisadi faktorlardan istifade etmekle DaqlIq QarabaqI ozumuze tamamile tabe etdire bileceyik”.
Dunen amerikalIlardan ibaret uc numayende hey`eti dunyanIn muxtelif olkelerine yola dusub. OnlarIn meqsedi Corc Busun fikirlesdiyi raket eleyhine mudafie (REM) sisteminin mahiyyetini xarici olke liderlerine izah etmekdir.
Dovlet Departamentinin me’lumatIna gore, Asiyaya yola dusen numayende hey’eti bazar ertesi Yaponiyaya, cersenbe axsamI ve cersenbe gunleri Cenubi Koreyaya, cume gunu ise Hindistana sefer edecek.
Novbeti hefte Aq Ev emissarlarI Avstraliya, Sinqapur ve Cinde olacaq. Hemcinin Brussel, London, Paris, Berlin, Rim, Kopenhagen, Moskva, Varsava ve Ankaraya da seferler planlasdIrIlIr.
Bus tekce xaricileri deyil, onun planIna skeptik yanasan hemvetenlerini de inandIrmalI olacaq. Lakin aparIlan sorqular gosterir ki, amerikalIlarIn ekseriyyeti REM sisteminin yaradIlmasInI meqsedyonlu hesab edir. Busun siyasi eleyhdarlarI ise bunu keskin tenqid edibler.
Bazar gunu seher televerilisinde Aq Evi temsil eden Busun milli tehlukesizlik meseleleri uzre komekcisi professor Kondoliza Rays bildirib ki, helelik xarici dovletler ABS prezidentinin REM-le baqlI planIna dair proqram nitqine kifayet qeder reaksiya veribler.
RaysIn sozlerine gore, o, RusiyanIn ilkin reaksiyasIndan memnundur. “Zennimce, ruslar bizi dinlemeye hazIrdIr”,-deye Rays bildirib ve qeyd edib ki, Putin Busun cIxIsIna “umidverici” yanasIb.
Xarici olke liderlerile hazIrda baslanan meslehetlesmelerden danIsan komekci deyib: “Istediyimiz yalnIz odur ki, bizi dinlesinler, diskussiyalara qatIlsInlar. Dusunurem ki, bu mubahisede qalib geleceyik”.
Amerika REM sisteminin reallasdIrIlmasInIn yeni qIzqIn silahlanmaya sebeb olacaqI barede Londonun “Sandi tayms” qezetinin me`lumatIna gelince, Vasinqton numayendeleri bildirib ki, ruslar raket duzeltmeye baslamayacaq: onlarda raketlerin sayI lazIm olduqundan coxdur.
Dunen prezident Heyder Eliyev AzerbaycanIn Cin Xalq RespublikasInda fovqel`ade ve selahiyyetli sefiri Tamerlan Qarayevin geri caqIrIlmasI barede ferman imzalayIb.
Fermanda Tamerlan Qarayevin xidmeti e`zamiyyetinin basa catdIqI ve bu sebebden diplomatik isden geri caqIrIldIqI vurqulanIb. T.Qarayev 1993-cu ilin payIzIndan AzerbaycanIn Cindeki fovqel`ade ve selahiyyetli sefiri vezifesinde calIsIrdI. Bu muddet erzinde o, yalnIz bir defe, oten ilin yayInda Azerbaycana me`zuniyyete gele bilmisdi. T.Qarayev Pekinden qayItdIqdan sonra Azerbaycan XIN-in serencamInda olacaq ve onun yeniden diplomatik ise te`yinat alIb-almayacaqI prezidentin qerarIndan asIlIdIr. Eyni zamanda ekser musahidecilerin qenaetine gore, Tamerlan Qarayevin sefir vezifesinden geri caqIrIlmasI ona 8 illik fasileden sonra siyasi fealiyyete qayItmaq imkanI verecek. T.Qarayevin oz fealiyyetini Musavat PartiyasInIn rehberliyinde davam etdireceyi gozlenilir.
Cecen mucahidleri komandanlIqI qerargahInIn me`lumatIna gore, bazar ertesi seher saat 6.00-da Arqun seherinde siddetli doyusler baslayIb. Cecen terefin me`lumatIna gore, seher tezden Rusiya qosunlarI novbeti temizleme emeliyyatI aparmaq meqsedile Arquna daxil olub. Arqun erazisindeki bazalarda yerlesen mucahidlerin mobil desteleri dinc ehaliye divan tutulmasIna yol vermemek ucun federallarla doyusmek qerarIna gelib.
Cecen terefin me`lumatIna gore, yerli vaxtla saat 13.00-da intensiv toqqusmalar neticesinde onlarla rus esgeri oldurulub, yaralanIb. 9 zirehli texnika, 6 URAL avtomasInI yandIrIlIb.
‚c mucahid, hemcinin Arbi Barayevin komandanlIq etdiyi xususi te`yinatlI islam polkuna daxil olan mobil deste komandirlerinden biri helak olub. 10 cecen doyuscusu yaralanIb.
Cecen qerargahI bildirir ki, Xankala ve Qudermes terefden Arquna elave rus birlesmeleri quvveleri getirilir.
Oz novbesinde Rusiya KIV-i Arqunda cecen yaraqlIlarIndan ibaret iki qrupun blokadaya alIndIqI ve onlarIn mehvi meqsedile doyuslerin davam etdiyi barede me`lumat yayIb.
ABS-In “Rem korporeysn” analitik merkezinin Turkiye ve Iran uzre mutexessisi Qrexen Fuller bu gunlerde maraqlI acIqlamalarI ile gundeme gelib. Me`lumat ucun deyek ki, bu merkez AmerikanIn en nufuzlu analitik institutlarIndan hesab edilir. O, acIqlama vererek bildirib ki, Turkiye cenubi Qafqaz siyasetinde esas “stavka”nI Ermenistana etmelidir. Qrexen Fullerin fikrince, hazIrda Turkiyenin birme`nalI olaraq resmi BakInI desteklemesi ErmenistanI cIxIlmaz veziyyetde qoyub.
ABS mutexessisi hesab edir ki, Turkiye bu siyasetinden birme`nalI sekilde imtina etmelidir: “Turkiyenin bu cur gucu qarsIsInda zeifliyini, acizliyini basa dusen resmi Yerevan oz tehlukesizliyini te`min etmek ucun indi de regionda RusiyanIn girovuna cevrilib. Turkiye Ermenistanla munasibetlerini normallasdIrarsa, bu YerevanIn narahatcIlIqInI aradan qaldIracaq. ‚stelik, Ermenistan Avropaya alternativ cIxIs yolu da elde edecek. Basqa bir terefden, Turkiyenin Ermenistanla munasibetlerini normallasdIrmasI DaqlIq Qarabaq munaqisesinin hell edilmesi ucun yeni imkanlar yarada biler. Bu halda Ermenistan RusiyanIn cenubi QafqazdakI maraqlarI heyata keciren vasiteci rolunda cIxIs etmeyecek”.
Avropa SurasI Venesiya komissiyasInIn tovsiyesi ile KIV haqqInda qanunlara elave ve deyisikliklerin edilmesi, yeni qanunlarIn hazIrlanmasI uzre bu il martIn evvellerinde isci qrup yaradIlIb. Isci qrupa deputatlar, dovlet orqanlarInIn emekdaslarI, musteqil jurnalist teskilatlarInIn numayendeleri daxildir. Bu barede Prezident AparatI ictimai-siyasi so`benin mudiri, isci qrupunun rehberi Eli Hesenov bildirib.
E.Hesenovun sozlerine gore, isci qrup “Informasiya tehlukesizliyi ve jurnalist mes`uliyyeti haqqInda”, “Radio, televiziya haqqInda” yeni qanun, “KIV haqqInda”, “Dovlet sirri haqqInda” qanunlara elave ve deyisiklikler edilmesi barede qanun layiheleri hazIrlayIr. O bildirib ki, qanun layihelerinin ilkin variantI artIq isci qrupunun uzvlerine paylanIb:”Bu gunlerde kecirilecek iclasda teklifleri muzakire edeceyik. ArtIq muxtelif jurnalist teskilatlarIndan, isci qrupunun uzvlerinden, Avropa SurasIndan teklifler almIsIq”,- deye Hesenov bildirib.
So`be mudirinin sozlerine gore, qanun layiheleri Avropa SurasInIn ekspertizasIndan kecenden sonra Milli Meclisin muzakiresine teqdim edilecek.
QazaxIstan prezidenti Nursultan Nazarbayev oz fermanlarI ile olkenin guc strukturlarInda kadr deyisiklikleri aparIb.
Sarsanbayev AltInbek Sarsenbayevic QazaxIstan RespublikasI Tehlukesizlik SurasInIn (TS) katibi te’yin edilib ve medeniyyet, informasiya, ictimai hemre’ylik naziri vezifesinden azad edilib.
Tajin Marat Muxambetkaziyevic Milli Tehlukesizlik Komitesinin (MTK) sedri te’yin edilib ve olke prezidentinin milli tehlukesizlik meseleleri uzre komekcisi ve TS katibi vezifelerinden azad edilib.
Kul Muxammed Muxtah AbrarulI medeniyyet, informasiya ve ictimai hemre’ylik naziri te’yin edilib. Musayev Alnur Aljaparovic prezidentin muhafize xidmetinin reisi te’yin edilib ve MTK sedri vezifesinden azad olunub.
Te’yinatlarI serh eden Nazarbayev deyib ki, bu, MTK-nIn isine “yeni noqteyi-nezerden” baxIlmasI zeruretinden ireli gelib. Onun sozlerine gore, MTK “DTK-nIn varisidir”. Lakin DTK-nIn oten illerde tetbiq etdiyi metodlar “bu gunun teleblerine cavab vermir”.
Prezident olkenin daxili ve xarici tehlukesizlik meselesine yeniden baxIlmasInIn vacibliyini qeyd edib. Onun sozlerine gore, olkenin kesfiyyat xidmetine de yeniden baxIlmasI zeruridir. Meqsed “qurumun vetendaslarIn huquq ve azadlIqlarInI qorumasIdIr”.
|