|
|
|
| 17 May, 2001. Cume axsamI|¹53(277)|Heftede II, IV, VI gunler tezelenir |
 |
Parlamentin son iclasInda AVP-ci millet vekili Zahid Orucun teklifinden sonra spiker Murtuz Elesgerovun “Siyasi partiyalar haqqInda” qanunda deyisikliklere ciddi ehtiyac var” demesi siyasi dairelerde caxnasma yaradIb. Me`lumatlara gore, qanunda deyisiklikler edilerse, butun siyasi partiyalarIn dovlet qeydiyyatI leqv edilece biler. Gozlenilen yeni qanuna gore, siyasi partiyalarIn hamIsI yeniden dovlet qeydiyyatIndan kecmelidir.
YAP icra katibinin muavini, millet vekili Mubariz QurbanlI da hesab edir ki, qanuna deyisiklik mutleq edilmelidir. Onun sozlerine gore, Azerbaycan Avropa SurasIna qebul edilenden sonra “Siyasi partiyalar haqqInda” qanuna deyisiklik etmeye ehtiyac yaranIb: “Hem de, hamIya me`lumdur ki, AzerbaycandakI ekser siyasi partiyalarIn maliyye menbeyi belli deyil. Hemin maliyye menbelerinin acIqlanmasI ve seffaf olmasI zerureti var. Ona gore de qanunvericilikde ele bir deyisiklik edilmelidir ki, her hansI bir partiya qrant adI altInda xarici dovletlerden maliyye yardImlarI ala bilmesin. Cunki partiya her hansI bir xarici dovletden maliyye yardImI alIrsa, ister-istmez onun te`siri altIna dusur. Bu ise bizim milli maraqlarImIza ziddir”.
Mubariz QurbanlI dedi ki, qanunda deyisiklik edilse, siyasi partiyalar hokmen yeniden dovlet qeydiyyatIndan kecmelidir. XatIrladaq ki, parlamentin son iclasInda spiker Murtuz Elesgerov acIq sekilde bildirdi ki, siyasi partiyalarIn fealiyyeti yoxlanIlacaq. Goresen, yoxlamalar aparIlandan sonra hansIsa partiyalarIn fealiyyetine xitam verilecekmi? Mubariz QurbanlI bu barede proqnoz vere bilmedi. Onun sozlerine gore, yoxlamalar siyasi partiyalarIn qanuna zidd hereketlerinin qarsIsInI ala bilecek: “Cunki AzerbaycandakI coxpartiyalI sistem daxilinde bu sisteme uyqun olmayan xaos yaranIb. Qanunvericilikde deyisiklik siyasi partiyalarIn temerkuzlesmesine, mueyyen ideya, siyasi xett uzre birlesmesine genis imkanlar yaradacaq. Bu ise AzerbaycanIn siyasi heyatI ucun en vacib sertlerden biridir. Butun bunlar hemin qanunda oz eksini tapacaq. Hesab edirem ki, Edliyye Nazirliyi indiki qanuna uyqun sekilde siyasi partiyalarIn fealiyyetini yoxlaya biler. Sohbet onlarIn hem teskilatlanmasIndan, hem de maliyyelesmesinden gedir. Amma acIqInI deyim ki, bele bir yoxlamalarIn hansI sekilde aparIlacaqInI deqiq deye bilmerem”.
YAP-cI millet vekili onu da acIqladI ki, yeni qanun qebul edilse, AzerbaycandakI butun siyasi partiyalar, o cumleden YAP da yeniden Edliyye Nazirliyinde qeydiyyatdan kececek. Onun sozlerine gore, butun partiyalar oz fealiyyetini yeni qanuna uyqunlasdIraraq muvafiq qaydada qeydiyyatdan kecmelidir: “Bu teqdimatda yeni qanun hansI formada qebul edilecek, bunu deqiq deye bilmerem. Amma bir millet vekili olaraq bunlarIn terefdarIyam. Layihe ortada olmadIqIndan hemin qanunun hansI formada, hansI kriteriyalar esasInda qebul edileceyini soylemek bir qeder cetindir. Bu mesele ile baqlI menim xususi fikirlerim var. Qanun muzakireye cIxarIlanda onlarI acIqlayacam”.
QurbanlI bildirdi ki, partiyalarIn qeydiyyatI leqv edilse, yeniden dovlet qeydiyyatIndan kecmek asan olmayacaq. Onun sozlerine gore, xIrda partiyalar qaydiyyat meselesini asanlIqla hell ede bilmeyecekler. YAP-cI millet vekilinin diger maraqlI acIqlamasI da o oldu ki, dovlet siyasi teskilatlarI, o cumleden muxalifet partiyalarInI maliyyelesdirecek: “Turkiyede bele bir qayda var ki, partiyalar parlamentde proporsional qaydada tutduqu yerlerin sayIna gore, dovlet terefinden mueyyen yardImlar alIr. Hemin qununda nezerde tutlan duzelisleri ede bilsek, AzerbaycandakI siyasi partiyalarIn hamIsI dovlet budcesinden maliyyelesecek. Hemin maliyyeler partiya quruculuqu ve teskilatlanmaya gore verilecek. Yeni qanunu Avropa standartlarIna uyqun qebul etsek, bu cur olacaq. Cunki Avropa dovletlerinin demek olar ki, hamIsInda partiyalar bu cur maliyyelesir. Amma bir sertle ki, hemin partiyalar cemiyyetdeki yerlerini tesdiq etmis olsun”.
Siyasi meseleler uzre musavir Taleh Zeferlini gozlenilmeden iste’faya gonderen AXCP sedri (klassikler) Mirmahmud Mirelioqlu bunun sebebleri barede danIsmasa da, sedr aparatInIn rehberi Zelimxan Memmedli bu gunlerde meseleye aydInlIq getirib. Memmedli Taleh Zeferlinin tutduqu postdan uzaqlasdIrIlmasI telebi ile partiya rehberliyi qarsIsInda mesele qaldIrdIqInI e’tiraf edib.
AXCP Sedr AparatInIn rehberi elave edib ki, Taleh Zeferlinin vezifesinden uzaqlasdIrIlmasI barede serencam bir qeder gecikib. Taleh Zeferli ozu ise bele deyir: “Sedr iste’famIn sebeblerine indiye qeder aydInlIq getirmeyib. Cox sevinirem ki, Zelimxan Memmedli gec de olsa, bunun sebebleri barede danIsdI ve heqiqeti e’tiraf etdi. O, hetta bildirib ki, menim vezifeden uzaqlasdIrIlmaqIm barede serencam bir qeder gecikib. Amma Zelimxan bey emin olsun ki, onun baresinde verilecek serencamI metbuatdan oxumaqa, hele ki, telesmirem. Yeqin ki, yaxInlarda onun ozunun de serencamI verilecek. Baxmayaraq ki, oturduqu postdan beselli yapIsIb. Insan layiq olmadIqI yerde oturanda bu cur natamamlIq komplekslerinin ortaya cIxmasI da tebiidir”.
Zelimxan Memmedlinin demokratik fikirli sexs olduquna subhe ile yanasdIqInI deyen Taleh Zeferli Mirmahmud Mirelioqlunun dilemma qarsIsInda iste’fa serencamI imzaladIqInI dedi:
“O, ele hesab edir ki, ozunden basqa hamInI tenqid ede biler. Ozu ise tenqidden kenarda qalmalIdIr. Bu demokratik fikirli sexsin dusuncesi deyil. Men metbuatda onun fealiyyetini semimi sekilde tenqid etmisdim. O, ise buna gore menimle prinsip apardI. ‚mumiyyetle, Zelimxan Memmedli eks fikre kin-kuduret besleyen adamdIr. Hetta o derecede kinlidi ki, menim iste’famI sedrin qarsIsInda prinsip olaraq qoyub”.
YaxIn gunlerde AXCP daxilinde cox ciddi telatumlerin gozlenildiyini bildiren sabiq musavir Mirmahmud Mirelioqlunun Demkonqresi parcalamaq isteyinde olduqunu bildirdi. Taleh Zeferlinin fikrince, AXCP sedrinin bir aya yaxIn muddetde Demkonqresin iclaslarIna qatIlmamasI da ele bununla baqlI olub: “Zelimxan Memmedli artIq oz e’tirafInI etdi. Indi ise AXCP sedrinin novbesidir. O, e’tiraf etmelidir ki, atdIqI addImda Zelimxan Memmedlinin rolu boyukdur. Cunki indi me’lum olur ki, sedr mehz onun telebi ile bele bir addIm atIb. ‚mumiyyetle, Mirmahmud Fettayev nece muddetdir ki, Demkonqresin iclaslarIna qatIlmIrdI. Son iclasa ise o, ozxosuna qatIlmayIb. Bunun siyasi sebebleri barede yaxIn gunlerde genis ve ciddi acIqlamalar vereceyem. Mirmahmud Mirelioqlu Demkonqresi qurum olaraq parcalamaq niyyetindedir. Ve buna gore de ona bu isde destek verecek Zelimxan Memmedlini desteklemesi tamamile tebii gorunur. Her halda, men helelik bu meselelerle baqlI genis danIsmaq istemirem”.
AXCP Sedr AparatInIn rehberi Zelimxan Memmedli ise Taleh Zeferlinin ittihamlarInI cefengiyyat sayIr. Onun sozlerine gore, mueyyen qruplar sabiq musaviri ireli buraxaraq partiya daxilinde gerginlik yaratmaq isteyirler: “Bu mesele artIq bitmis meseledir. Gencliyinden, emosionallIqIndan istifade edib onu ireli verirler. Teessuf ki, o, hele de verdis etdiyi mubarize metodlarIndan el ceke bilmir. Onun soyledikleri sersem fikirlerdir”.
Cumsud Nuriyev Ebulfez Elcibeye gonderilen kasetde Sabir RustemxanlI ile Tenzile RustemxanlInIn elinin olmasIna dolayIsI ile eyham vurduqdan sonra adekvat olaraq “mehkeme qurulacaq, hamI cavab verecek” beyanatI munaqiseli tereflerin arasInda muveqqeti “ateskes” yarada bildi. Hemin acIqlamadan sonra Cumsud Nuriyevi ve “Olaylar” informasiya agentliyini mehkemeye veren Tenzile RustemxanlI iddia ireli surduyu sexslerin tekzib vermesine baxmayaraq, fikrinden hele de donmeyib.
Bizimle sohbetinde Tenzile xanIm bildirdi ki, Cumsud Nuriyev kaset meselesinin onlara hec bir aidiyyatInIn olmadIqInI deyib. ArdInca, hemin me`lumatI yayan “Olaylar” informasiya agentiyi resmi sekilde tekzib verib. Buna baxmayaraq, RustemxanlI meselenin sonuna catacaqInI deyir: “IddianI geri goturmek fikrim yoxdur. AcIqI, qezeti ve ya agentliyi mehkemeye vermek istemezdim. Cumsud Nuriyev de gozel bilir ki, hemin kaset meselesinin bize hec bir aidiyyatI yoxdur. Amma deyir ki, bele bir kaset heqiqeten de var. “Tenzile xanImIn, Sabir RustemxanlInIn bu isden xeberi yoxdur” demir, qoy, kaseti uze cIxarsIn. Menim yegane telebim budur ki, Cumsud Nuriyev dediyi hemin kaseti uze cIxarsIn. Qoy, cemiyyetdeki nigarancIlIqa, qeyri-mueyyenliye birdefelik son qoyulsun. Istediyime nail ola bilsem, hamInIn yaxasInI avanturistlerden qurtaracam”.
“Demokratlar” kecirdikleri son icazesiz mitinqe destek veren “klassik” AXCP ve ALP ile bu gunlerde danIsIqlara baslayacaqlar. Muxalifetde on movqelere kecmek isteyen eks-spiker Resul Quliyev ADP-ye meylli butun quvvelerin vahid guc merkezinin yaradIlmasI istiqametinde fealiyyete baslamaq ucun gosteris verib. Bu barede “Bizim ESR”e me’lumat veren menbe elave edib ki, Resul Quliyev tez bir zamanda ADP etrafInda Musavatyonumlu Demkonqrese alternativ ola bilecek siyasi birliyin yaradIlmasI zeruretini one cekib.
Musavat basqanI Isa Qemberin muxalif dusergede one cIxmaq cehdleri ile barIsmayan eks-spikerin son vaxtlar radikal kutlevi aksiyalara “xeyir-dua” vermesi de ele bununla elaqelendirilir. Soylenilenlere gore, musavatyonumlu Demkonqresin hakimiyyete en radikal ve potensial reqib kimi teqdimatI ADP liderini qetiyyen razI salmIr. Ona gore de okeanIn o tayIndan bele bir gosteris gelib ki, “demokratlar” icazesiz kutlevi aksiyalarla mueyyen muddet hakimiyyetin hedefinde olmalIdIrlar. Son illerde hec bir muxalif partiyanIn tekbasIna icazesiz yurus-mitinq kecirmediyini esas getiren eks-spiker indiki seraitde yalnIz bu aksiyalarla ciddi siyasi divident qazanmaqIn mumkunluyunu bildirib.
Bildirilir ki, icazesiz aksiyalarIn kecirilmesi vacibliyi ile baqlI Resul Quliyevin movqeyine ADP bas katibi Serdar Celaloqlunun da ciddi te’siri olub. Fealiyyetine xitam verilmis Demokratik Yol PartiyasInIn be’zi uzvlerinin maliyye fIrIldaqlarInda ittiham etdiyi bas katib icazesiz aksiyalarla partiya quruculuqu ucun ayrIlmIs pullarIn heder getmediyini eks-spikere subut etmek isteyib. Menbenin sozlerine gore, Serdar Celaloqlunun yurus-mitinq ucun icaze verilmesi ehtimalI az olan erazileri secmesi de tesadufi deyil. IstirakcIlarIn sayInIn az olacaqIndan ehtiyatlanan bas katib eks-spikere bildirib ki, meriyanIn icaze verdiyi marsrutla yurumeyin ciddi effekti olmayacaq.
Resul Quliyev ise oz novbesinde bildirib ki, ADP-nin kecirdiyi mitinqlere diger partiyalar da celb olunmalIdIr. Eks-spiker be’zi muxalif partiyalarIn ADP-nin “bayraqI” altInda teskil olunan yurus-mitinqlere celb olunmasI ucun mueyyen stimullasdIrIcI vasitelerden istifade etmeyi lazIm bilib. Ve bu meqsedle xususi maliyye ayIracaqIna soz verib. ADP ideologiya katibi AydIn Quliyev basda olmaqla bir qrup partiya katibinin ABS-a seferini teskil eden sedr onlara “liberal” ve “klassikler”le danIsIqlar aparmaq gosterisini verib. Hemin tapsIrIqa esasen, bundan sonra AXCP-nin “klassikler” qanadI ile Musavat PartiyasInIn munasibetlerinin gerginlesdirilmesi de ADP-nin esas fealiyyet istiqametlerinden olacaq.
|
