ABS senatoru, Vermont statIndan secilmis millet vekili Cim Ceffordsun oz partiyasIndan cIxaraq musteqil fealiyyet gostereceyini e’lan etmesi olkede analoqsuz insident sayIlmasa da, bu defe kifayet qeder guclu rezonans doqurub. Mesele bundarIr ki, 67 yaslI Cim Ceffords RespublikacIlar PartiyasIndan cIxmaqla Senatda quvveler nisbetini emelli-baslI deyisib. Bele ki, 1994-cu ilden bu yana ilk defe olaraq Senata nezaret demokratlarIn eline kecib. XatIrladaq ki, buna qeder 100 uzvu olan Senatda olkenin esas partiyalarInIn heresi 50 mandatla temsil olunurdu. Xulase, Kapitoli tepeciyi prezident seckileri zamanI yaranmIs Florida qalmaqalInI andIran ikinci 50/50 sindromunu yasayIr.
ABS qanunlarIna gore, Senatda hansIsa meseleye munasibet bildirilerken umumi sesverme yekun qerarI ortaya qoya bilmirse, o zaman helledici ses huququ vitse-prezidente verilir. Dik Ceyninin bele muhum imtiyazdan mehrum edilmesi prezident Busun ABS Konqresinin yuxarI palatasInIn desteyini itirmesi demekdir. Gorunur, ele buna goredir ki, bir sIra xeber agentlikleri bu mesele ile baqlI informasiyalarIn mubtedasI kimi Cim Ceffordsun deyil, Dik Ceyninin ve prezident Corc Busun adInI verirler. ArtIq Senat ekseriyyetinin bascIsI olmaq serefi demokrat Tomas Desle verilir. Demokratlar Senat tehqiqatI aparmaq huququnu berpa edirler. Alyaskada yeni neft me’denlerinin qazIlmasI, Milli Raketden Mudafie PlanInIn heyata kecirilmesi, pensiya ve muavinetlerin yeni esaslarla verilmesi, Ali Mehkemede selahiyyet muddeti bitmis hakimlerin yerine muhafizekar qanun kesikcilerinin te’yin edilmesi kimi vacib meselelerde de respublikacIlarIn selahiyyet orkeni demokratlarIn Senat doqanaqIndan kecmeli olacaq. Hele bu harasIdIr? Bus komandasInIn ozune te’yin edilecek namizedler Senat coxluqunun xeyir-duasInI almadan ofislerinin astanasIna bele ayaq basa bilmeyecekler. Indinin ozunde bele Ceffordsun hereketlerinin sebebleri name’lum olaraq qalIr. Bununla bele, son saatlarda bas veren bir sIra hadiselerin tehlili mueyyen neticeler cIxarmaqa imkan verir. Her seyden once, SenatIn gelir vergilerinin azaldIlmasInI nezerde tutan Bus planIna “he” demesi Ceffordstonun resmi acIqlamalarInda yer alan “vergi meselesi”nin semimiliyini subhe altIna alIr. Bus bu meselede coxlarI ucun gozlenilmez olan neticeler elde etdi ve bele seylere gore Senatda mandat itirecek guclu muxalifetle qarsIlasmadIqInI gosterdi. Bus gelir vergisinin en yuxarI heddini 40-dan 33 faize, en asaqI seviyyesini 15-den 10 faizedek azaltmaq niyyetini hakimiyyete geldiyi ilk heftelerden ortaya qoyub. MartIn 8-de Busun vergiler uzerine radikal hucumu respublikacIlarIn daha sIx temsil olunduqu numayendeler palatasInda desteklenmisdi. Birce Senat qalIrdI. Bus planInIn eleyhdarlarInIn da oz esalandIrmalarI var. Onlar bele hesab edirler ki, vergilerin keskin sekilde azaldIlmasIndan qazanacaq 100 milyon nefer, cemiyyetin varlI hissesini teskil edir, daha doqrusu, amerikalIlarIn en varlI hissesi mehz hemin 100 milyonun icinde “gizlenir”. SenatIn qebul etdiyi tedbirler planI (ABS-a 1,35 trilyon dollara basa gelecek) her seyden evvel cemiyyetin tebeqelesmesini guclendirecek, profisiti (hazIrda 5,7 trilyon dollar teskil edir) keskin sekilde asaqI salacaq, olkenin xarici borclarInI (3,4 trilyon) ya artIracaq, ya da onun qaytarIlmasI tempini esaslI suretde azaldacaq. Butun bunlara baxmayaraq, Senat Busun planInI destekledi. Sesvermenin neticeleri burada qiyamcI senatorun sesinin helledici rol oynamadIqIndan xeber verir. Bele cIxIr ki, onun imtina qerarInda “vergiler meselesi”nin qabardIlmasI heqiqete uyqun deyil. Gorunur, ele buna goredir ki, ABS kutlevi informasiya vasiteleri Ceffordsun son qerarInIn sebeblerine aydInlIq getirerken hansIsa maddi meselelerin, ve’dlerin ve ya senatorun sexsi ambisiyalarInIn uzerinde xususi olaraq dayanmaqa ustunluk verirler. Evvelceden deyek ki, demokratlar SenatIn Ekologiya ve Ictimaiyyet Komitesinin rehberi vezifesini indiden Ceffordsa ve’d edibler. Insafen, respublikacIlar da barrikadanIn o uzune kecen siyasetcinin partbiletini desmeye telesmediler. AyrI-ayrI saatlarda Corc Bus, Dik Ceyni, habele nufuzlu respublikacIlardan ibaret 11 neferlik elciler hey’eti siyasi eqidesini deyismis senatoru fikrinden dasIndIrmaqa calIsdIlar. Partiya rehberliyi ona arxadan zerbe vurmus senator qarsIsInda sonuncu defe “comerdlik” gosterdi ve onun bascIlIq etdiyi Sehiyye, Tehsil ve Muavinetler Komitesinde selahiyyet muddetinin basa catacaqI bu aylarda yeniden hemin vezifeye secileceyine isare vurdu. Amma ebes yere. Ceffordsu satIn almaq mumkun olmadI. Sadalananlar bunu demeye esas verir ki, onun partiya mandatIndan imtina qerarI hansIsa komiteye rehberliye sirniklenmek kimi cIlIz motivlerle baqlI deyil. Ceffords hazIrda bascIlIq etdiyi altqurumu ondan o qeder de ustun olmayan Ekologiya ve Ictimaiyyet Komitesine deyismek namine bele riskli qerar vermezdi. Ceffords partiyada olduqu 25, Senatda olduqu 13 ilde xususi manipulyator ve ya tefriqeci kimi ad cIxarmayIb. Nezere alsaq ki, Ceffordsun minnetcileri arasInda onun secki kampaniyasInI maliyyelesdiren dairelerin numayendeleri de vardI, hadiselerin mahiyyetinin hansIsa sexsi prinsiplerle baqlI olduqunu dusunmek olar. Ve bu mulahizeler arasInda helelik en aqlabatan goruneni onun incimesini yeqin eden ehtimaldIr. Meshur FOX telekanalInIn, habele Britaniyada nesr edilen The Times qezetinin, ireli surduyu hemin mulahizeye gore, Ceffordsun terki-partiyalIqInIn esasInda sexsi prinsipler dayanIr. Qeyd edilir ki, Ceffords onun secildiyi Vermont statIndan olan meshur muellimin serefine teskil edilmis tenteneli merasime caqIrIlmadIqIna gore yeni hakimiyyetden incik dusub. Nece deyerler, “sohbet sosiskada deyil, “vnimatelni” olmaqdadIr”. BritaniyalI jurnalistler hesab edirler ki, Ceffords bunu ozu ucun heqaret jesti sayaraq partiyasInI deyismekle cavab vermek qerarIna gelib. Heqiqeten de Vermont numayendesinin hereketleri, xususen de bundan sonra demokratlarla birlikde cIxIs edeceyi haqda verdiyi ve’dler aq saclarIna hormet gormeyen qocaman siyasetcinin qisasIna daha cox oxsayIr.

Mubahiseli Kesmir eyaleti ile baqlI Islamabadla Dehli arasInda geden coxillik qarsIdurma keyfiyyetce yeni merheleye qedem qoyur. PakistanIn xarici isler naziri Ebdul Sattar bir daha tesdiqleyib ki, olkenin herbi rehberi Perviz Muserref danIsIqlar aparmaq ucun Hindistan terefinin de’vetine e’tinasIz qalmaycaq.
PakistanInI xarici isler naziri Inam ul-Heqq deyib ki, general Muserref Hindistanla dialoqun vacibliyi baresinde hemise danIsIb: “O, istenilen vaxt ve istenilen yerde Hindistan resmileri ile gorusub, sohbetlere baslamaqa hazIr olmasInI defelerle vurqulayIb”. Islamabaddan verilen xeberlere gore, gorus bas tutarsa, bu, iki olke arasInda munasibetlerin inkisafInda emelli-baslI irelileyis olacaq. Nazir kecirdiyi metbuat konfransInda bildirib ki, danIsIqlar Kesmir proleminin birdefelik helli ucun dialoqun baslanmasIna zemin yarada biler. Ebdul Settar onu da deyib ki, Islamabad helelik resmi Dehliden de’vet almayIb. HindistanIn xarici isler naziri Casvanta Sinqh barIsIqa son qoyulmasI ile baqlI acIqlamasInda bildirib ki, bundan sonra tehlukesizlik quvveleri ozleri lazIm bildikleri kimi hereket edecekler. Bununla da nazir Dehlinin Kesmirde yurudeceyi siyasetin texmini konturlarInI jurnalistlere izah etmeye calIsIb. Me’lumata gore, Kesmirde Hindistan hokumetine qarsI cIxan silahlI quvveler Dehlinin birterefli barIsIq caqIrIsIna mehel qoymasalar regionda sulhun berqerar edilmesin nail olmaq cetinlesecek. Casvanta Sinqh bildirib km, HindistanIn bas naziri Atal Behari Vecpayi general Muserrefi ona munasib olan vaxtda Hindistana de’vet etmek qerarIndadIr. “Hindistan sulh niyyetile Pakistana yene de barIsIq, dostluq ve emekdaslIq elini uzadacaq” - Sinqh bu sozlerle veziyyetin normallasacaqIna umidli olduquna isare edib. Bu erefede ise separatcI quvveler Dehlini Pakistanla sulh danIsIqlarIna baslamaqa caqIrIb. Dehli ise oz novbesinde HindistanIn “terrorcular” kimi tanIdIqI Kesmirdeki quvveleri IslamabadIn desteklemekde davam edeceyi teqdirde danIsIqlara baslamaqIn mumkunsuzluyunu bildirib. SeparatcI qruplarIn liderlerinin ekseriyyeti HindistanIn bu acIqlamasIna cavab olaraq, sadece, susmaqI ustun tutublar. XatIrladaq ki, Kesmir eyaletinde separatcIlarIn bas qaldIrmasIndan sonra bolgede 30 min insan helak olub.

Dunen Pekinde Avropa ve Asiya olkeleri xarici isler nazirlerinin istirakI ile danIsIqlarIn novbeti raundu baslayIb. DanIsIqlarda esas meqsed Avropa ve Asiya olkeleri arasInda iqtisadi ve siyasi munasibetleri keyfiyyetce yeni merheleye qaldIrmaqdIr.
Forumda Avropa Birliyini temsil eden Isvec xarici isler naziri Anna Lind ve onun cinli hemkarI Tan Tszyasyuan bu olkede insan haqlarInIn pozulmasIndan danIsIblar. Anna Lind bu movzu ile baqlI olaraq dialoqun baslanmasInI razIlIqla qarsIlamIs ve ancaq Cinde olum hokmunun icrasInIn davam etdirilmesinden ve Falunqun herekatInIn timsalInda dini azlIqlarIn huquqlarInIn mehdudlasdIrIlmasIndan qayqIlandIqInI dile getirmisdir. Cinli nazir Tan Tszyasyuan ise olkesinde hele quvvesinde qalan olum hokmunun zeruriliyini cinayetkarlIqIn yuksek seviyyesi ile elaqelendirib.

Makedoniya Mudafie Nazirliyinin me’lumatIna gore, ordu alban sepatarcIlarI ile doyuslerde boyuk uqurlar elde etmis ve bir nece kendi azad etmeye muveffeq olmusdur. Bir nece gunluk doyuslerden sonra Serbiya ile serhedde yerlesen Skopyeden Kumanovayadek bir nece kend azad edilmisdir.
MakedoniyanIn daxili isler naziri Lyubena Boskovskinin sozlerine gore, hucum emeliyyatlarIndan sonra tehlukesizlik quvveleri Vakcintse kendine daxil ola bilibler. Onun sozlerine gore, herbi emeliyyatlarI guclendiren ordu hisseleri dinc ehaliye xeter yetirmemeye calIsIrlar. QiyamcIlar terefinden verilen me’lumatlara gore, eieliyyatlar zamanI en azI altI nefer oldurulub. Makedoniya prezidenti Boris Traykovski hokumete daxil olan alban siyasetcilerinden teleb edib ki, qiyamcIlarla her hansI elaqelere son qoysunlar. B.Traykovskinin sozlerine gore, bu telebe e’tinasIz yanasacaqlarI halda onlar oz vezifelerinden mehrum edile bilerler. Yerli musahidecilerin fikrince, Skopyedeki bohran kovrek hokumet kaolisiyasInIn movcudluquna son qoya biler.

Ikinci dunya muharibesi illerinde Hitler AlmaniyasIna mexsus muessiselerde qul emeyine mecbur edilmis veteranlarIn iddialarInI gerceklesdiren ABS teskilatlarI kompensasiya odenisine baslayan alman sirketlerinin bu qerarInI alqIslayIblar.
Almaniyada yerlesen Yehudilerin Mulki IddialarI KonfransI adlI teskilatIn metbuat katibi Hillari Kessler-Qodin bildirib ki, hazIrda saq qalan kecmis “koleler” kifayet qeder ciddi vesait alacaqlar. Bele ki, hebs dusergelerinin kecmis sakinleri her birine 7500, Almaniya zavodlarInda calIsanlara ve demiryolunda isleyenlerin her birine 2500 ABS dollarI verilecek. Ilkin hesablamalarIna gore, vaxtile ucuncu reyxin muessiselerinde can qoymus veteranlarIn sayI bir milyona yaxIndIr.