|
|
|
| 31 May, 2001. Cersenbe axsamI|¹58(282)|Heftede II, IV, VI gunler tezelenir |
 |
Azerbaycan prezidenti Heyder Eliyevle Ermenistan dovlet bascIsI Robert Koceryan arasInda gozlenilen Cenevre gorusunun te`xire salInmasI bir-birine zidd ehtimallarI gundeme getirib. ATET-in fransalI hemsedri Filipp de Surmen bunun iki prezidentin xahisi ile te`xire salIndIqInI dese de, Azerbaycan siyasileri tamam basqa fikirdedir.
Vetendas Birliyi PartiyasInIn (VBP) sedri Iqbal Aqazade hesab edir ki, indiki situasiyada vaxt qazanmaq ne AzerbaycanIn, ne de ki, ErmenistanIn xeyrinedir: “Azerbaycana ona gore serf etmir ki, qacqInlarImIz var. ErmenistandakI iqtisadi ve siyasi problemler ermenilerde psixoloji gerginlik yaradIb. Amma bu muddetde AzerbaycanIn xeyrine o olub ki, artIq ermeniler isqal edilen erazilerin ozlerininki olmadIqInI basa dusmeye baslayIblar. Ermenistan ermenileri DaqlIq Qarabaq ermenilerinden ferqli olaraq e`tiraf edirler ki, hemin torpaqlar onlarIn deyil”.
Millet vekilinin sozlerine gore, Cenevre gorusunun te`xire salInmasIna birinci sebeb iri dovletlerin razIlIqa gelmemesi olub: “Xususi ile de sulhmeramlI quvvelerin terkibi, onun say meselesi ABS ve Rusiya arasInda cddi problemler yaradIb. Onlar ortaq mexrec tapIb maraqlarInI uzlasdIra bilseydiler, Ermenistan ve Azerbaycan prezidenti danIsIqlar masasI etrafInda eylesecekdi. Hemcinin Azerbaycan ve Ermenistan arasInda mueyyen meseleler var ki, bu meselede konkret razIlIqa gelmek hele ki, mumkun olmayIb”.
VBP sedri bildirdi ki, herbi bazalarInI Azerbaycanda yerlesdire bilmeyen Rusiya beynelxalq sulhmeramlI quvvelerde say ustunluyune malik olmaqla bu iddiasInI te`min etmek isteyir. Millet vekilinin sozlerine gore, Rusiya Azerbaycanda Yuqoslaviya variantInI tetbiq etmek niyyetindedir: “Rusiya acIq-askar deyir ki, regionda maraqlarI var ve hec vaxt bu erazilerden cIxmayacaq. Ele buna gore de sulhmeramlI quvvelerin geri caqIrIlmasI meselesinde de Rusiya cIqallIq ede biler. Ona gore, Rusiya maraqlIdIr ki, sulhmeramlI quvvelerin boyuk ekseriyyeti mehz onun istediyi terkibde ve faizde olsun”.
Ermenistan parlamentinin xarici elaqeler komissiyasInIn sedri Ohanes Ohanesyan Yerevanda kecirdiyi brifinqde UkraynanIn oz olkesine qarsI apardIqI siyasetden defelerle narahat olduqunu beyan edib.
Onu bu qenaete getiren UkraynanIn Gurcustan ve AzerbaycanIn temsil olunduqu Neqliyyat Nazirlerinin Avropa Komitesine ErmenistanIn daxil olunmasInIn eleyhine ses vermesidir. Ermeni deputatInIn dediyine gore, bu, Ermenistana qarsI atIlan yegane addIm deyil. Ukrayna Avropa SurasI Parlament AssambleyasInda (ASPA) Azerbaycan numayendeliyinin ermenilerin Azerbaycana qarsI soyqIrImI barede yaydIqlarI beyanata imza atIb.
“Butun bunlarI nezere alaraq ermeni numayendeleri iyunun 26-29-da Strasburqda kecirilecek ASPA-nIn sessiyasInda UkraynanIn Avropa SurasInda uzvluyunun dayandIrIlmasI ile baqlI muzakirelerde oz movqeyini mueyyenlesdirmelidir”,- deye ermeni deputatI qeyd edib.
Avropa SurasInIn Parlament AssambleyasInIn Siyasi Komitesi AzerbaycanIn bu qurumun yaz sesiyasInda teqdim etdiyi senedlerin (Ermenistanda saxlanIlan esirler, azerbaycanlIlarIn genosidi) tedqiq edilmesi ucun monitorinq komitesine gonderilmesi haqqInda qerar qebul edib.
Bu barede me`lumat veren Milli Meclisin beynelxalq munasibetler ve parlament elaqeleri daimi komissiyasInIn sedri Semed Seyidov bildirib ki, ASPA Siyasi Komitesinin Istanbulda kecirilen ve insan haqlarInIn muzakire olunduqu iclasInda Avropa ictimaiyyeti numayendelerinin diqqetini novbeti defe AzerbaycanI narahat eden problemlere celb etmek mumkun olub.
Almaniya dovleti Azerbaycan, Ermenistan ve Gurcustana regional inkisaf meqsedile 22 milyon marka hecminde vesait ayIrmaq niyyetindedir. “Olaylar”a daxil olan me`lumata gore, Ermenistan bunu nezere alaraq energetika sahesinde Azerbaycanla emekdaslIq uzre proqram hazIrlayIb. Bu haqda ErmenistanIn maliyye ve iqtisadiyyat naziri Vardan Xacaturyan acIqlama verib. Proqram butovlukde Azerbaycan terefine de teqdim edilecek.
Proqrama gore, Ermenistan Turkiyeni, AzerbaycanI, GurcustanI, IranI ozunde birlesdiren vahid energetik regional sistem yaradIlmasInI nezerde tutur. Qeyd edek ki, ermenilerin bu tesebbusu Bonn seherinde kecirilen hokumetlerarasI gorusde musbet re`y alIb. AzerbaycanIn onun tebii servetlerinden istifade etmekle yaradIlmasI nezerde tutulan regional enerji sistemi layihesine munasibetini yaxIn gunlerde acIqlayacaq.
“IslahatcI” Demkonqresin (islahatcIlar) yeni formalasdIrIlmIs Meclisine 84 numayende secilib. Bu barede qurumun iclaslarIna sedrlik eden AXCP sedri Eli Kerimov me’lumat verib. O, elave edib ki, secilenler Demkonqresde temsil olunan partiyalarIn numayendeleridir.
Demkonqresin iclasInda umumxalq aksiyasInIn kecirilmesi ile baqlI da muzakireler aparIlIb. Eli Kerimovun sozlerine gore, muxalifetin birge kutlevi aksiyasInIn kecirilmesi ile baqlI Demkonqresin qerarI quvvede qalIr: “Teessuf ki, Musavat ve ona yaxIn quvveler terefinden bu aksiyanIn bas tutmamasIna cehdler edilir. Hadiseler kutlevi aksiyanIn onlarsIz kecirilmesine doqru inkisaf edir”.
‚mumxalq aksiyasInIn kecirilmesi ucun danIsIqlarIn basa catmadIqInI deyen Eli Kerimov aksiyanIn reallasacaqIna umidini itirmediyini bildirib: “Eger Musavat qurultayInI muxalifetle mubarizeye hesr edibse, birge aksiyaya nece umid etmek olar. Menim fikrimce, MusavatIn qurultayI muxalifetin muxalifetinin qurultayIdIr”.
Eli Kerimov qurultayda seslenen be’zi fikirlere de munasibetini bildirib: “7-8 ildir ki, “Biz gelirik!” deyirler. Bu, artIq Azerbaycan cemiyyetinde en gulmeli ifadeye cevrilib”.
AXCP sedri MusavatIn parlament seckilerinde topladIqI sesle baqlI muxtelif reqemler gostermesini ise bele izah etdi: “Gah deyirler 60 faiz ses toplamIsIq, gah 50, gah 40... Bu huquqa hormetsizlikdir. YaxsI deyibler ki, yalancInIn yaddasI olmaz”.
Internet sebekeleri uzerinde nezaretin guclendirilmesi barede qanun layihesi Turkiye parlamentinde muzakire edilir. Layiheye gore, olke erazisinde her hansI saytIn acIlmasI ucun yerli rehberliyin icazesi alInmalIdIr. Xariciler internet sehifeni acmaq ucun muvafiq icazeni xarici ve ya daxili isler nazirliklerinden almalIdIrlar.
Bu tekliflerin meydana gelmesi pornosaytlar, kurd ve radikal islam qruplarIna qarsI mubarizenin guclenmesi meqsedini dasIyIr.
Lakin qanun layihesinin eleyhdarlarI da var. OnlarIn fikrince, bu yolla pornoqrafiyaya qarsI mubarize hec bir netice vermeyecek. Bele ki, sayt sahibleri unvanI olkenin hududlarIndan kenara kecire bilerler. Eyni zamanda adI cekilen qanun azad fikirliyi mehdudlasdIrIrIr.
Bu gunlerde BakIda seferde olan Moskva ve butun Rusiya patriarxI II Aleksi Ermenistan ve Azerbaycan dini rehberleri arasInda gorusun kecirilmesi ucun vasitecilik missiyasInI oz uzerine goturduyunu bildirmisdi.
Qafqaz MuselmanlarI Idaresinden (QMI) bildirildiyine gore, be`zi kutlevi informasiya vasiteleri bu barede xeberi tehrif olunmus formada yayIblar. Hemin xebere gore, MDB dovlet bascIlarInIn gorusu zamanI dini rehberler de gorusecekler.
QMI-den verilen me`lumatda bildirilir ki, Ermenistan-Azerbaycan dini rehberlerinin II Aleksinin vasitecilik tesebbusu ile kecirilecek 5-ci gorusunun ilin sonunadek bas tutacaqI gozlenilir. Gorus Rusiya seherlerinden birinde, Rostovda, Sankt-Peterburqda ve ya Moskvada kecirilecek.
Azerbaycanla Rusiya arasInda mubahiseli mulkiyyet meselelerini aydInlasdIrmaq meqsedile birge komissiya yaradIlmasI barede razIlIq elde edilib. ArtIq komissiyanIn ilkin terkibi mueyyenlesdirilib.
HazIrda Rusiyada olan Azerbaycana mexsus 7 eded blok-modulun qaytarIlmasI barede Rusiya hokumetinin qerar layihesi AzerbaycanIn iqtisadi inkisaf ve maliyye nazirlikleri terefinden beyenilib. Dovlet Neft Sirketinden “Olaylar”a verilen me`lumata gore, ilk novbede sirketin mulkiyyeti olan birja ve deniz platformalarI ucun 4 eded blok-modul qaytarIlacaq. Bu birjaya 2 il evvel Hesterxan seherinde hebs qoyulub, sonra qalan 3 blok-modulun qaytarIlmasI planlasdIrIlIb.
Qeyd edek ki, Rusiya terefinden satIlan blok-modullarIn deyerinin Azerbaycana odenilmesi meselesi, hele ki, gundelikde deyil. Hesterxan vilayetinin gemi zavodunda hele de ARDNS-ye mexsus diger emlak - “Ispolin” gemi birjasI var.
Belediyyelerin statusu haqqInda qanun qebul olunduqdan sonra belediyye polisinin statusu meselesi muzakire obyektine cevrildi. O vaxtI be`zi millet vekilleri belediyye polisi yaradIlmasInIn terefdarI olsalar da, diger deputatlar bunun eleyhine cIxdIlar.
Mesele burasIndadIr ki, dunya praktikasInda belediyye polisi movcud olsa da, Azerbaycanda bu qurum berpa edilmeyib. Azerbaycan Avropa SurasIna daxil olduqdan sonra olkede belediyye polisinin yaradIlacaqI meselesi muzakire olunmaqa baslayIb.
“Evvela o mesele vaxtile qaldIrIlmIsdI. Indi belediyye polisinin yaradIlmasI meselesi gundelikde yoxdu,” - Milli Meclisin regional meseleler daimi komissiyasInIn sedri, millet vekili Zahid Qaralov bele deyib. Onun sozlerine gore, sadece, belediyye vergilerinin yIqIlmasI, belediyye erazilerinde yerlesen obyektlerin muhafizesi meqsedile belediyyelerde bir-iki neferlik stat yaratmaq olar. Ancaq bu, belediyye polisi demek deyil. ‚mumiyyetle, belediyye polisinin yaranmasI muzakire predmeti olmayIb.
|