#115(339)

Böyük Britaniyanın Şimali İrlandiya üzrə naziri Con Rid muxtariyyət əsas idarəedici qurumunun - Assambleyanın fəaliyyətini dayandırıb. Əyalətin əsas idarə strukturu bir sutka səlahiyyətsiz sayılacaq. Belə bir qərarın verilməsinə səbəb Assambleya üzvlərinin yeni rəhbər seçə bilməməsidir. Xatırladaq ki, iyulun 1-də qurumun keçmiş başçısı Devid Trimbl istefa vermişdi. Qanuna görə, katolik və protestant icmalarını təmsil edən deputatlar istefadan altı həftə sonra yeni rəhbər seçməlidir, bu mümkün olmadıqda Assambleyanın fəaliyyəti dayandırılır və bölgə birbaşa Londonun idarəsi altına keçir. Bu, faktiki olaraq Şimali İrlandiya muxtariyyətinin sonu demək olardı. Hələlik fikir ayrılıqları vahid namizəd üzərində dayanmağa imkan vermir.

Estoniya Kommunist Partiyasının keçmiş lideri Arnold Rüytel ölkənin yeni prezidenti seçilib. Estoniya Konstitusiyasına əsasən, dövlət başçısı parlament tərəfindən seçilir. Parlamentdə keçirilən səsvermədə seçki üzrə təyin edilən nümayəndələrin 186-sı A.Rüytelin namizədliyinə səs verib. Yerdə qalan 155 səs isə parlament spikeri Tomas Savinin payına düşüb. Prezident seçkilərinin birinci turunun nəticələrinə yekun vurulandan sonra parlament üzvlərini təəccüb bürümüşdü: heç kim belə bir nəticə gözləmirdi. Avqustda keçirilən ilk səsvermə zamanı namizədlərin heç biri parlament çoxluğunun etimadını qazanmamışdı. Konstitusiyaya görə, təkrar seçkilərin taleyini Estoniyanın bütün bölgələrini təmsil edən seçki üzrə nümayəndələr kollegiyası təyin etməlidir. Sovet Estoniyası dövründə Ali Sovetin Rəyasət Heyətinin keçmiş sədri olmuş Arnold Rüytel ölkənin ictimai-siyasi həyatında tarixin arxivinə atılmış siyasətçi kimi ad çıxarıb. Hazırkı prezident Lennart Martinin "Estoniya ciddi seçim qarşısındadır və biz kommunistlərin hakimiyyətdə olduğu ölkənin vətəndaşları kimi tanınmamalıyıq" çağırışlarına baxmayaraq, nümayəndələr kollegiyası nümunəvi sovxozun keçmiş direktorunu prezident kürsüsünə gətirdi.

Bu gün Polşada parlamentin seçkiləri keçirilir. Polşada siyasi islahatların başlanmasından sonra heç bir siyasi qüvvə iki müddət ərzində hakimiyyət sükanını əlində saxlaya bilməyib. Müşahidəçilərin fikrincə, hazırkı seçkilər də heç bir sürpriz vəd etmir. Güman ki, gələn həftədən etibarən ölkəni yeni hökumət idarə edəcək. Polşa Respublikasının parlamenti - Seymdəki 460 yer uğrunda 15 partiya mübarizə aparacaq. Onlardan yalnız altısının seçki baryerini keçmək şansı var. Sosioloji sorğu mərkəzlərinin rəyinə görə, əksəriyyət sol təmayüllü partiyaların namizədlərinə səs verməyə meyllidir.

Avropa Şurası Parlament Assambleyasının sədri lord Rassel Conston hesab edir ki, terrorçuların ABŞ-a hücumundan sonra təşkilatın Çeçenistandakı vəziyyətə dair mövqeyində heç bir dəyişiklik baş verməyəcək. Assambleyanın payız sessiyası ərəfəsində lord Conston bəyan edib ki, Rusiya antiterror əməliyyatı adı altında dinc əhaliyə divan tutmamalıdır.

Roma katolik kilsəsinin başçısı II İohann Pavel dünən axşam Astanaya gəlib. Hava limanında pantifiki Qazaxıstan prezidenti Nursultan Nazarbayev qarşılayıb. Bu, papanın xarici ölkələrə sayca 95-ci səfəridir. İkinci İohann Pavelin MDB ölkələrinə turnesi "Roma-katolik kilsəsinin bəşəriyyəti sülhə çağırışı" şüarı çərçivəsində keçirilir. Papanın Qazaxıstana səfəri Stalin repressiyası qurbanlarının xatirəsinə ucaldılmış memorial kompleksini ziyarət etməklə başladı. Vatikan rəsmisinin səfəri ərəfəsində Astanada görünməmiş təhlükəsizlik tədbirləri görülüb. Qeyd edək ki, papa Qazaxıstandan sonra Yerevana səfər edəcək. O, ermənilərin xristanlığı qəbul etmələrinin 1700 illiyi münasibətilə keçirilən tədbirlərdə iştirak edəcək.ÿÿ

Fələstin Muxtariyyətinin lideri Yasir Ərəfat Türkiyənin xarici işlər naziri İsmayıl Cemlə Ramallah şəhərində keçirdiyi görüşdən sonra bəyan edib ki, onun İsrail diplomatı Şimon Pereslə planlaşdırılan danışıqları sentyabrın 23-də baş tuta bilər. Ərəfat Cemlə keçirdiyi birgə mətbuat konfrasında BMT Baş katibi Kofi Annana və Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvlərinə müraciət edərək danışıqların nəticələrindən asılı olmayaraq Fələstin tərəfinin sülh sövdələşmələrinə sadiq qalacağına söz verib.

Çinin Quylin şəhəri yaxınlığında turist avtobusu Lexan su anbarına aşaraq qəzaya düşüb. Əlli turistdən otuz altısı həlak olub. Hüquq-mühafizə orqanları insidentlə bağlı araşdırmalar aparır.ÿÿ

Xəbər verildiyi kimi, 2002-ci il üçün dövlət büdcəsinin layihəsi artıq hazırlanıb və Milli Məclisin payız sessiyasında təsdiq ediləcəyi gözlənilir. Həmin layihədə digər sahələrlə yanaşı təhsil və səhiyyə sektorunun inkişafına ayrılan büdcə vəsaitlərinin artırılması nəzərdə tutulub. İqtisadi inkişaf naziri Fərhad Əliyevin sözlərinə görə, təhsil sahəsində aparılan islahatların həyata keçirilməsi üçün gələn il dövlət büdcəsinin 25 faizi həcmində maliyyə vasaiti ayrılacağı gözlənilir. Qeyd edək ki, bu il həmin məbləğ 23 faiz təşkil edib. Bununla yanaşı nazir adıçəkilən sahələrin inkişafı üçün dövlət vəsaiti ayrılmaqla yanaşı xarici ölkələrin maliyyə institutları ilə danışıqlar aparıldığını bildirib. Təhsil müəssisələrinin özəlləşdirilməsi məsələsinə toxunan F.Əliyev qanunla həmin məktəbəqədər tərbiyə və orta ümumtəhsil məktəblərinə məxsus binaların xüsusi mülkiyyətə verilməsinin qadağan edildiyini qeyd edib: "Həm "Dövlət əmlakının özəlləşdirilməsi haqqında" qanunda, həm də özəlləşdirmə proqramında həmin obyektlərin özəlləşdirilməsi nəzərdə tutulmayıb. Hər hansı təhsil müəssisəsini özəlləşdirəmək dövlətin məqsədi deyil. Buna görə də hazırda təhsil müəssisələrinin kütləvi şəkildə özəlləşdirilməsi planlaşdırılmır." Nazir bəzi texnikum və texniki peşə məktəbələrinin binalarından müxtəlif məqsədlər üçün istifadə edildiyini istisna etməyib. Bunun qarşısını almaq məqsədilə dövlətin yaxın illər üçün strategiyasında yalnız texniki peşə məktəbləri binalarının özəlləşdirilməsi, yaxud onların orta məktəb və litseyə çevrilməsindən söhbət gedə bilər.

Təhsil Nazirliyinin qərarı ilə ləğv edilən "Naxçıvan" Universiteti, Gəncə Elm və Təhsil Mərkəzi və San-Marino Beynəlxalq Elmlər Akademiyası Akademik Mərkəzinin tələbələri dövlət ali təhsil müəssisələrinin müvafiq ixtisaslarına köçürülməsi ilə bağlı qərar elan ediləndən sonra ictimaiyyət arasında narazılıqlar baş qaldırdı. Ona görə ki, özəl müəssisələrlə dövlət ali məktəblərinin elmi-texniki bazası xeyli fərqlənir və bu fərq tələbələrin qəbulunda da özünü göstərir. Hətta Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyasının (TQDK) keçirdiyi qəbul imtahanlarında müvəffəqiyyət qazanmayan abituriyentlər "daxili test" yolu ilə özəl ali məktəblərə qəbul edilir. Burada rüşvət amilinin ciddi rol oynaması inkar edilə bilməz. Məhz bu cəhətləri nəzərə alan dövlət ali məktəblərinin rəhbərləri nüfuzlarını qorumaq naminə həmin tələbələri öz kontingentinə daxil etmək istəmədiyi haqda məlumat vermişdik. Xatırladaq ki, dövlət ali təhsil müəssisələri ləğv edilən özəl məktəblərə TQDK-nın əmri ilə qəbul olunmayan tələbələrin qəbul edilməsindən imtina edib. BDU-nun mətbuat xidmətinin rəhbəri Qafar Çaxmaqlı həmin tələbələrin digər özəl məktəblərə köçürüləcəyini bildirmişdi. Bunun üçün onlar yenidən TN-yə müraciət etməli idi. Nazirliyin ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin rəisi Bayram Hüseynzadə yoxlama nəticəsində qeyri-qanuni yolla özəl məktəblərə qəbul edilmələr aşkar edildiyi üçün onların dövlət məktəblərində oxumaq hüquqlarının olmadığını qeyd etdi. Onun sözlərinə görə, həmin tələbələr heç bir ali məktəbə yerləşdirilməyəcək.

Dünən YAP qərargahında GUÖAM qadınlarının I forumunda iştirak etmiş Azərbaycan və Ukrayna nümayəndə heyətinin üzvləri mətbuat konfransı keçirdi. Məlum olduğu kimi, Sabirabaddakı çadır şəhərciyində qaçqınların həyat şəraiti ilə tanış olan forum iştirakçıları dünya qadınlarına, BMT-nin baş katibi Kofi Annana müraciət qəbul ediblər. Dünənki mətbuat konfransında isə nümayəndələr forumun yüksək səviyyədə keçdiyini bildirdi. Forumun məqsədini açıqlayan Azərbaycan nümayəndəsi, millət vəkili Məlahət Həsənova regionlararası münaqişələrdə, ümumiyyətlə sülh quruculuğunda qadınların böyük rol oynadığını bildirdi. Forum iştirakçıları da məhz bu məsələləri müzakirə ediblər. Ukrayna nümayəndə heyətinin üzvlərindən biri Mariya Orlik çıxışını "qadınların hüquqları təmin edilməlidir" - sözləri ilə başladı. Ukraynanın xalq deputatı Yelena Bondarenko həmyerlisinin sözünə əlavə olaraq, "biz təkcə qadın hüquqları üçün çalışmırıq, biz bütün cəmiyyəti, bəşəriyyəti narahat edən məsələlərin həllinə can atırıq" - söylədi. Daha sonra ukraynalı xanım Sabirabaddakı qaçqın şəhərciklərindən söz açdı. "Sabirabaddakı qaçqınların yaşayışı çox ağırdır. Mən fikirləşdim ki, onların şəraitini Ukraynada güzəranlarından narazılıq edənlərə göstərmək lazımdır. Qoy görsünlər ki, burda insanlar hansı şəraitdə yaşayırlar. Təbii ki, qaçıqınları doğma yurdlarına qaytarmaq lazımdır. Amma müharibə etməklə yox. Çox fikirləşdik ki, hansısa yolla bu məsələdə yardım göstərək. Və tapdıq da. Ukrayna Radası adından müxtəlif beynəlxalq təşkilatlara, xüsusilə BMT-yə müraciət qəbul edəcəyik. Qoy Ermənistana təzyiqlər etsinlər". Hansısa siyasi məsələ ilə bağlı onlara edilən təzyiqdən sonra geri çəkiləcəklərinə irad tutan jurnalistə ukraynalı deputat "Biz həmişə bütün məsələlərdə bir-birimizi dəstəkləyəcəyik" - dedi. Qeyd edək ki, nümayəndələrin imzaladığı memorandumda forumların əlifba sırası ilə bütün ölkələrdə keçirilməsi nəzərdə tutulub.

Dünən Gənclər, İdman və Turizm Nazirliyində uşaq və gənclər təşkilatlarının təşəbbüsü ilə "Əsir, girov və itkin düşənlərin problemlərinin həlli, ölkə daxilində və xaricində təbliğat" mövzusunda iclas keçirilib. Müzakirəyə çıxarılan məsələ ilə bağlı Əsir və İtkin Düşmüş Şəxslərin İşi üzrə Dövlət Komissiyası, bir sıra gənclər təşkilatlarının ayrı-ayrı nümayəndələri tərəfindən irəli sürülən təklif və rəylər dinlənildi. İclasda Ermənistan dövlətini Cenevrə konvensiyasını pozan, beynəlxalq normalara zidd, insanlıqdan kənar vəhşiliklər törədən, əsir və girov götürülənlərdən müəyyən məqsədlər üçün istifadə edən, əxlaqi dəyərləri tapdayan, soyqırım siyasəti həyata keçirən təcavüzkar, terrorçu ölkə kimi bütün dünyada tanıtmaq məqsədi ilə plan və tədbirlərin hazırlanması təklif olundu. Sonda gənclər və uşaqlar arasında təbliğat mexanizminin gücləndirilməsi, əsir və girov götürülənlərin tapılması, müdafiəsi və dünyaya çatdırılması ilə məşğul olacaq 7 nəfərdən ibarət işçi qrupu yaradıldı.

• Əfqanıstan İslam Dövlətinin xarici işlər naziri Abdulla və Şimal Alyansının hərbi komandanı general Fəhimin Düşənbəyə gözlənilən səfəri dünən baş tutub. Əfqanıstan nümayəndələri Tacikistan paytaxtında Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi Anatoli Kvaşninlə danışıqlar aparıblar.
• Nyu-York faciəsinin qurbanlarının xatirəsinə həsr edilmiş konsert telemarafonunun yalnız iki saatı ərzində 116 milyon dollar vəsait yığılıb. Konsertin birbaşa yayımı ABŞ-ın Şərq sahilində təşkil edilib. Qərb bölgəsi yalnız videoyazını izləyib. Konsert dünyanın 156 ölkəsinə translyasiya edilib.
• Taliban döyüşçüləri Səmənqan əyalətində gedən döyüşlər zamanı Şimal Alyansının bir vertolyotunu vurublar. Bu məlumatı Taliban hökumətinin informasiya nazirliyi təsdiq edib. Əvvəlcə taliblər ABŞ-ın pilotsuz kəşfiyyat təyyarəsini vurduqlarını iddia edirdilər. "Frans press" bildirir ki, kəşfiyyat təyyarələri hündürdən uçur və onları iriçaplı pulemyotlarla vurmaq mümkün deyil.
• Əfqanıstanın şimalında - Səmənqan və Bəlx əyalətlərində koalisiya qoşunları Talibanın nəzarəti altında bölgələr üzərinə geniş miqyaslı hücum əməliyyatlarına başlayıblar. Şimal alyansının qüvvələri bir neçə vacib məntəqəni ələ keçiriblər. Taliban bu həmlələrə hava zərbələri ilə cavab verib.
• Əfqanıstan mənbələri bildirir ki, Şimal Ayansı ilə ABŞ arasında birgə hərbi əməliyyatların keçirilməsi planları mövcuddur. Bu plana görə, amerikalıların Kabilə raket-bomba zərbələrindən sonra Şimal Alyansının qüvvələrinin yeni yaradılmış desant birləşmələri taliblər üzərinə hərtərəfli hücuma başlayacaq.
• Taliban rejimi nəzarəti altında olan bölgələrin mühafizəsini gücləndirməkdədir. Pakistan, İran, Özbəkistan və Tacikistanla sərhəddə qoşunların cəmləşməsi və yerdəyişməsi müşahidə edilir. Kabildə, Cəlalabadda, Qəndaharda, Məzari-Şərifdə yerləşən bütün ali dini məktəblər bağlanıb, tələbələr orduya cəlb edilib. Yerli sakinlərə mümkün hava və raket zərbələrindən qorunmaq üçün fərdi səngərlər qazmaq tövsiyə edilib.
• Türkiyə hökuməti ABŞ-ın başlayacağı cavab əməliyyatlarına hərbi-texniki yardım, hava məkanından və ərazilərində olan hərbi bazaların xidmətindən istifadə hüququ verdiyini bəyan edib. Ecevitin türk əsgərlərinin döyüşdə iştirak etməyəcəyi haqda verdiyi bəyanat qüvvəsində qalır.
• Hindistan xarici işlər naziri Casvant Sinqh deyib ki, onun ölkəsi "ABŞ-ı dəstəkləsə də, bu sahədə hər şeyə getməyəcək". Xatırladaq ki, məhz Hindistan Əfqanıstana cavab zərbələrinin gündəmə gəlməsindən sonra ABŞ-a plasdarm təklif edən ilk ölkədir.

Copyright©by Media LTD,2001

©WEB Design Group Media Ltd